482 



AMARYLLIDACEAE. 



even achter het zeestrand tot op 400 M. zeehoogte, zeldzaam, maar 

 plaatselijk soms zeer talrijk op ondoorlatend, periodiek sterk uit- 

 drogend, matig beschaduwd terrein (Backer). Van den bol van 

 Ce pa si 1 vest ris — zegt Rumphius (VI, bl. 160) — een knob- 

 bel ter grootte van een middelmatigen appel en bestaand uit dikke 

 schubben als een ui, kauwt men een stukje bij benauwdheid en 

 duizeligheid tengevolge van het eten van vergiftige visschen of krabben 

 » n . en slikt het sap in om braking op te wekken. De bladeren, boven 



het vuur verflenst en met klapperolie ingesmeerd, worden op harde 

 bloedzweren, negenoogen, e. d. gelegd om die te doen doorbreken, 

 waarna men ze verder geneest met andere pleisters (Rumph.). 



Ook in deze plant werd door Gorter (zie onder Crinum asiaticum) 

 het alcaloïd lycorine aangetoond. 

 In het Museum: Bollen. 



40/1202. Pancratium zeylanicum linn. 



Volksnamen. Mal.: Liat saliari (Mol.), Moengoen pondang 



(Menado) — Jav.: Brambang oetan — Bal.: Kasèsèlan — Alf. 



Minah.: Lansoena in tjasoeroean koelo (t. t.), Waoewang in 



tjasoeroean koelo (t. t.). 

 Bolgewas, soms als sierplant gekweekt, op Java wildgroeiend tot 

 op 300 M. zeehoogte in streken met matigen of krachtigen oostmoes- 

 son op periodiek sterk uitdrogend terrein, zeldzaam, doch meestal 

 groepsgewijs en plaatselijk vrij talrijk (Backer). 

 s. Volgens V. d. Burg (Geneesheer III, bl. 220) zijn de wortels 



prikkelend en uitwendig in gebruik bij hevige, met ijlen gepaard 

 gaande koorts : zij zouden clan zelfs worden aangewend tot er 

 blaren ontstaan. 



De bollen van het Lilium indien m, zegt Rumphius (VI, 

 bl. 161). schijnen van een schadelijke kracht te zijn, want op Malakka 

 vergeeft men er honden mee door ze onder hun eten te mengen, 

 waardoor haar en tanden uitvallen, zoodat de dieren moeten sterven. 

 !n . De bladeren bezigt men op Java in een verkoelende bobori om 



brand uit te trekken en het sap er uit druppelt men in om doofheid 

 te genezen (R.). 

 i. Rumphius vermeldt twee soorten, een met witte en een met gele 



bloemen. De witte is zonder twijfel Pancratium zeylanicum en de 

 gele kan kwalijk iets anders zijn dan Gloriosa superba linn., die 

 op Ambon niet voorkomt en hem dus niet bekend was. De opgave 

 van de giftigheid van den bol zal dan ook wel slaan op Gloriosa, 

 die in een kwaad gerucht staat, want het door Gorter ingestelde 

 onderzoek naar de aanwezigheid van lycorine (zie onder Crinum 

 asiaticum) in Pancratium leverde negatief resultaat op. 



Bol. 



40/1208. Hippeastrum equestre herb. 



Volksnamen. Vuurlelie. 



Bolgewas, inheemsch in tropisch Amerika, op Java vaak als sier- 

 plant gekweekt (Backer). Mevr. Kloppenburg vermeldt het als 

 chineesche vuurlelie, met de mededeeling, dat de geraspte bol wordt 

 geappliceerd op zwellingen aan den hals tengevolge van groep of 

 keelziekte en ook wordt aangewend tegen bof. 



In het Museum: Bollen. 



