TACCA. 491 



het volgende : Om zetmeel van de lëkêr te winnen wacht men tot 

 een deel der planten is afgestorven, omdat dan de onderaardsche 

 deelen het grootst zijn en het meeste zetmeel van betere kwaliteit 

 bevatten. De knollen worden goed schoon gewasschen, geschild en 

 niet te fijn geraspt. Dan neemt men een kuip, waarop een paar planken 

 worden gelegd, en plaatst daarop een mand, voor de helft gevuld met 

 het raspsel. Met vooraf goed gereinigde voeten wordt dit nu uitge- 

 treden onder geleidelijk toevoegen van water, dat in de kuip vloei- 

 ende het zetmeel medevoert. Na bezinken schept men het water 

 voorzichtig af, doet het zetmeel in een schoonen linnen zak en hangt 

 dien op om het te laten uitdruipen. Ten slotte wordt het in de zon 

 gedroogd. 



Op de eilanden in den Stillen Oceaan splijt men de lange, holle stengels, 

 vruchtstengels in tweeën, waarna het groene weefsel wordt wegge- 

 schraapt. Het overblijvende is, na wasschen en drogen, een zeer wit 

 en glanzend vlechtmateriaal, dat plaatselijk wordt gebruikt voor 

 het vervaardigen van hoofddeksels. Dit „stroo" is ook in Europa 

 bekend, doch het gebruik ervan — het vlechten van dameshoeden — 

 is aan mode onderhevig. In Colon. Reports, miscellaneous No. 58 

 (1909), bl. 132 wordt vermeld, dat het Imperial Institute eenig uit 

 Eng.-Indië ontvangen materiaal deed taxeeren. Een monster, af- 

 komstig van onrijpe stengels, kwam overeen met het artikel uit 

 den londenschen handel en was toen ca 5 shilling per eng. pond 

 waard ; monsters verkregen uit rijpe stengels waren grover, maar 

 mogelijk juist daardoor volgens sommige fabrikanten beter. Als 

 eisch wordt opgegeven, dat de vezel niet korter mag zijn dan 10 a 12 

 inch, doch daar werd bijgevoegd, dat de vraag niet permanent werd 

 geacht en het gebruik zeer beperkt was, zoodat een ruim aanbod 

 ongetwijfeld een aanzienlijke prijsdaling zou teweeg brengen. 



In het Museum: Knollen, zetmeel. 



4?/i243. Tacca palmata bl. 



Volksnamen. Mal.: Gadoeng tikoes — Soend.: Koemis oetjing, 



Kotok bongkok — Jav.: Ilés-ilës, Këmëndoelan, Tjèkèr ajam, 



Ténggiling mmtèk, Trènggiling mëntèk — Mad.: Tobitoan — 



Alf. Minah.: Karimenga in sowa (t. b.), Mamerang (t. t.). 



Overblijvend, tot 0.75 M. hoog kruid met kleinen onderaardschen 



knol, verbreid over geheel Java van af de laagvlakte tot op 900 M. 



zeehoogte, groeiend op matig beschaduwd terrein (Backer). 



Van "der Burg (Geneesheer lil, bl. 540) beschrijft de knolletjes, Knoi. 

 die te Batavia in den inlandschen medicijnhanderwel worden aan- 

 geduid als tèmoe giling, onder den naam Tacca lancifolia z. & m. 

 (welke echter een wortelstok bezit maar geen knol vormt) als bol- 

 vormig, een weinig plat gedrukt en gebogen, eenigszins gelijkend 

 op een nier, onpe/eer zoo groot als een muskaatnoot. Hij zegt, dat 

 die knollen te Batavia en in de Soendalanden inwendig als tonicum 

 en uitwendig op gezwellen worden gebruikt. Onder den juisten 

 naam vermeldt hij verder op bl. 214 in navolging van Hasskarl 

 (Het Nut, No. 269), dat schraapsel van den knol op slangebeten 

 wordt gelegd en dat de gekneusde stengels bij maagpijn op den 

 hartkuil worden aangewend. De toepassing tegen beten van slangen en 

 duizendpooten wordt van elders bevestigd^ alsook het gebruik als rijp- 



