TACCA — D 10SC0REA. 493 



men in groote hoeveelheid op de pasars, voornamelijk om als ver- 

 snapering te dienen. Een veel grooter aantal echter wordt in de 

 omgeving van die plaats in enkele exemplaren aangetroffen op de 

 erven om te dienen in tijd van nood, want één enkele hij een boom 

 geplante oebi mëndjangan (alata-vorm) bijv., die dik onder mest en 

 afval wordt gezet, kan enorme afmetingen bereiken. 



Botanisch zijn de hier voor culinaire doeleinden aangewende 

 Dioscorea's te brengen tot een beperkt aantal soorten, doch elk 

 daarvan heeft weer een aantal vormen, die somtijds weer worden on- 

 derverdeeld in rassen : in het eerste en tweede deel van Straits Gardens' 

 Bulletin vindt men ze in grooten getale afgebeeld en beschreven. 

 Zich van de verscheidenheid op dit gebied een denkbeeld te vormen 

 is haast ondoenlijk : de oebi's treden daarvoor als voedingsmiddel 

 niet genoeg op den voorgrond en elk nieuw onderzoek brengt weer 

 nieuwe vormen aan den dag. In de indische literatuur zijn gegevens 

 daaromtrent buitengewoon schaarsch ; de eenige uitvoerige mededee- 

 lingen zijn van Rumphius. 



Dioscorea alata linn. ( D. atropurpurea roxb.). 

 Volksnamen. Mal.: Oebi — Soend.: Hoewi — Jav.: Oewi — 

 Mad.: Oebi — Bal.: Oebi — Mak.: Lamè — Boeg.: Lamè — 

 Banda: Loetoe — Alf. Amb.: Hm, Heli (Hitoe) — Tern.: Ima. 

 Van de voor den Archipel verreweg belangrijkste soort, de bui- 

 tengewoon polymorphe D. alata, die zich van alle andere hier voor- 

 komende gemakkelijk laat onderscheiden door haar gevleugelde, 

 vierhoekige stengels, beschrijft Rumphius verscheiden vormen. 

 U b i u m v u 1 g a r e , zegt hij (V, bl. 346), heeft een bolachtigen 

 knol van verschillend fatsoen. De gewone vorm is die van een beurs, 

 van onderen breed, van boven smal, een hand lang en 4 a 5 vingers 

 dik. Sommige zijn als een gevulde varkensmaag of dikke worst, 

 andere als een geplukte kip gereed om te worden gebraden. Aan 

 den vorm ontleenen zij bij de inlanders hun naam, want bij het 

 voorttelen behouden zij het fatsoen, dat zij eens hebben aangenomen. 

 Van buiten zijn zij aardkleurig of vaal, van binnen wit of een wei- 

 nig naar het roode trekkend, dicht, tamelijk sappig, broos en malsch, 

 doch zoodanig, dat er korte draden door loopen. Andere zijn van 

 buiten zwartachtig of donkerbruin, van binnen rood of purper. De 

 schil is ruw en gescheurd, bezet met vele dunne vezels en hoe min- 

 der zij die hebben, des te beter zijn zij. Wat de cultuur betreft deelt 

 hij het volgende mede. De grond wordt behoorlijk los gemaakt en 

 opgetrokken tot bedden (heuveltjes in rijen, zegt R.) ; als plant- 

 materiaal bezigt men stukken van oude oebi's met een oog er aan. 

 Na eenige weken spruiten deze uit en dan zet men er staken bij, 

 zooals men doet om boonen te leiden, gewoonlijk drie bij elkaar. Men 

 wiedt naar behoefte en breekt stengels die ter zijde van den hoofd- 

 stengel opschieten en zich om de staken niet willen vlechten af, 

 omdat die de knollen ,,uitmageren". De planttijd is tegen het eind 

 van den natten moesson, want zoo men in het begin van den regentijd 

 plant, verkrijgt men veel loof, maar kleine knollen. Als de bladeren 

 geel beginnen te worden acht men de wortels rijp en graaft men ze 

 uit ; zij worden dan ontdaan van stengels en wortels, en tehuis als 

 provisie bewaard door de groote op te hangen en de kleine uit elkaar 



