494 DIOSCOREACEAE. 



431252. te leggen, want zij loopen licht uit en als men ze opstapelt verrotten 

 zij gemakkelijk. 



Deze knollen worden niet rauw gegeten, omdat zij jeuk in den 

 mond veroorzaken ; men moet ze koken en dan vrij dik schillen. In 

 stukken gesneden worden zij in plaats van rijst of sago met visch, 

 kanari en andere toespijs gegeten. Ook snijdt men wel de gekookte 

 oebi's in stukken, kookt ze nogmaals met een weinig water of klap- 

 permelk op en wrijft ze met een lepel fijn tot een klonterige pap. 

 Ook poft men wel den geheelen knol in de asch en schilt hem dan, 

 terwijl schijven er van in olie worden gebakken. Alleen gegeten zijn 

 zij wat droog en laf van smaak ; de europeaan smeert op de warme 

 stukken boter (R.). 



Rumphius zegt, dat 4 of 5 maanden na het planten de bladeren 

 beginnen geel te worden en de knollen uitgegraven kunnen worden. 

 Op Java vereischen zij voor hun volkomen ontwikkeling meer tijd. 

 Van de „gemeene oebi" aldaar, de oebi këlapa of oebi manis — Jav.: 

 oewi Icgi, zonder twijfel den ronden, witten vorm van Rumphius, 

 zegt De Bie (Inl. Landb. I, bl. 105), dat hij een geheel jaar noodig 

 heeft om zijn vollen wasdom te bereiken. Men plant ze daarom niet 

 op sawahs, doch gewoonlijk op de erven of op tegalgronden die in de 

 nabijheid der woonerven liggen, in verband met het bewaken van 

 den aanplant tegen wilde varkens. Als plantmateriaal bezigt men den 

 knol die, naar gelang van het aantal oogen, in stukken wordt gesne- 

 den, elk een of twee oogen bevattend. Men past verbouw in rijen toe 

 in een plantverband van ca 4 x 3 voet. Wanneer de scheuten een 

 voet lang zijn, wat na 4 a 6 weken het geval is, wordt het plantsoen 

 gewied en elk plantje van een stok of bamboelat voorzien. Is het 

 gewas 2\ a 3 maanden oud, dan wordt voor de tweede maal gewied 

 en aangeaard. Men oogst als de bladeren beginnen te verwelken. 

 De knollen worden gekookt genuttigd of in schijven gesneden ge- 

 stoomd op dezelfde wijze als rijst. De cultuur en het gebruik van 

 oebi zijn dus sinds Rumphius niet noemenswaard veranderd. 



De hier genoemde oebi këlapa is in West-Java de meest algemeen 

 voorkomende vorm, die voor een van de smakelijkste wordt gehouden. 

 Zijn naam ontleent hij aan zijn vorm ; soms is hij van beneden ge- 

 lobd, doch meestal rond. Van de door R. als oebi laki-laki beschreven 

 langwerpige vormen komt de oebi lilin in hoedanigheid met den 

 voorgaanden overeen ; gewoonlijk is hij dun en kort. Grooter en bree- 

 der, zijn de oebi boetoen, oebi sënggani en oebi mëngari, welke in vorm 

 en uiterlijk niet verschillen en ook de paarse kleur gemeen hebben 

 van de laag die onmiddellijk ligt onder de ruw uitziende schil, doch 

 oebi boetoen is voor het overige inwendig wit, terwijl het vleesch 

 van oebi sënggani paarse vlekken vertoont en oebi mëngari inwendig 

 zoo goed als geheel paars is. Dit zijn de marktvormen van Batavia ; 

 oebi këlapa en oebi boetoen komen het meest voor. 



Alle overige alata-vormen zijn van veel minder beteeken is. De 

 U b i u m digitatum van Rumph. (V, bl. 350) lijkt meer een 

 monstruositeit. R. onderscheidt hem in een grooten en een kleinen 

 vorm. De knol van den grooten is plat, wel twee voet breed en \\ 

 voet lang, min of meer driehoekig, terwijl de vlakke hoek, waar de 

 stengel uitkomt, boven staat. De onderste of langste zijde is ongelijk 

 gelobd. Hij is niet zuiver vlak, maar dikwijls aan de eene zijde bol, 



