502 



IR . IDACEAE — MUSACEAË. 



iaai. tuigen, bleek het spaansch product te zijn. Het wordt bloedzuiverend 

 geacht en is volgens Bleeker (Natuur- en Geneeskundig Archief 

 1844, hl. 71) een door europeesche en niet-europeesche vrouwen 

 aangewend middel om de maandelijksche zuivering te bevorderen. 



r. Voorts wordt volgens Van der Burg (De Voeding in N. I., bl. 156) 



saffraan op Java door de arabieren gebruikt als kleurmiddel voor 

 geleien e. d. 



//; het Museum: Saffraan. 



44/1285. Belamcanda chinensis leman (B. punctata mqench, Par- 



da n t h u s ch i n e n s i s ker-gawl). 

 Volksnamen. Pantherblume — Soend.: Brodjo lintang, Dja- 

 maka, Soeliga — Jav.: Sëmprit, Wordi — Atf. Minah.: Kari- 

 mëngo koelo (t. t.), Katna (tonsaw.), Këtëp (t. 1.), Këtew (ton- 

 saw.), Kiris (t. t.). 

 Opgericht kruid, 1 tot 1.50 M. hoog, inheemsch in China, Japan en 

 Cochinchina, op Java als sierplant gekweekt en in de bergstreken 

 tusschen 750 en 2100 M. zeehoogte verwilderd in boschranden en 

 struikwildernissen (Backer). 

 stok. in de Minahassa is volgens Koorders (bl. 313) de wortelstok 



een hoog geschatte medicijn. Van der Burg (Geneesheer III, 

 bl. 127) meldt, dat hij purgeerende eigenschappen bezit en in 

 Mandailing (Sumatra) door pas bevallen vrouwen bij de sirih wordt 

 gekauwd. 

 »n. Dr Boorsma deelde mij mede te Batavia te hebben vernomen, 



dat het kruid, met adas-poelasari gestampt, als smeersel op de len- 

 denen wordt gebruikt bij lumbago. 

 In het Museum: Wortelstokken. 



44/1292. Eleutherine americana merr. (E. p 1 i ca t a herb., S isyr in- 



ch i u m 1 a t i f o 1 i u m sw.). 



Volksnamen. Mal.: Bawang kapal (vuig.) — Soend.: Baba- 

 wangan beurcum — Jav.: Brambang sabrang, Loeloewan sapi, 

 Tëki sabrang. 

 Kruid met opgerichten, schuin opstaanden of overhangenden sten- 

 ge], 0.25 tot 0.50 M. hoog, inheemsch in tropisch Amerika, op Java 

 als sierplant geteeld en op verscheiden plaatsen tusschen 600 en 

 1500 M. zeehoogte verwilderd ; op grazige wegranden en in thee-, 

 kina- en rubbertuinen komt het soms in groote hoeveelheid voor 

 (Backer). De lang-eironde, roode onderaardsche knollen worden ge- 

 bruikt als diureticum, purgans en als braakmiddel (Aanteekening 

 Scheffer in HasskaiTs Nut). Te Batavia werd aan Boorsma medege- 

 deeld, dat de geroosterde knol of het daaruit geperste sap dient 

 als geneesmiddel tegen geelzucht en vrouwenziekte : te Semarang, 

 dat hij, met adas-poelasari gestampt, wordt gebruikt tegen bloed- 

 diarrhee, het sap inwendig, de ampas uitwendig als tapel. Mevr. 

 Kloppenburg zegt, dat de rauwe knol verkoelend en bloedstelpend 

 ^. werkt bij dysenterie en endeldarmontsteking. De bladeren, fijn ge- 



wreven met vele andere ingrediënten, zouden volgens Filet (No. 1088) 

 aan kraamvrouwen te drinken worden gegeven. 

 In het Museum: Knollen. 



