MUSA. 505 



45/1318. de vooruitzichten van den inlandschen landbouw in de res. Palembang, 

 1917) vooral een stoof-pisang, pisang tëmbatoe geheeten (de tjaoe 

 këpok leutik der Soendalanden en de javaansche gëdang sobo gadjih), 

 bestemd voor Singapore. De aanplantingen komen voor op de 

 renah gronden langs de grootere rivieren, in het bijzonder in Lema- 

 tang-llir en Komering-Oeloe. Indien de grond, na vijf jaar lang 

 gebruikt te zijn geweest afwisselend voor voedings- en handels- 

 gewassen, zijn geschiktheid daarvoor wegens te weelderige ont- 

 wikkeling van het onkruid begint te verliezen, plant men pisang 

 aan, die insgelijks na 5 jaar wordt opgeruimd, waarna de grond 

 zijn eerste bestemming herkrijgt. 



De tijd die verloopt tusschen het uitplanten en de rijpe vrucht 

 is bij de verschillende vormen niet gelijk ; een vergelijkende opgaaf 

 van den groeiduur van een aantal verscheidenheden is te vinden in 

 het Jaarboekje 1908/9 van de Vereeniging Ooftteelt. De niet overge- 

 plante uitloopers van in productie zijnde stoelen dragen vlugger. 



Van verschillende vormen wordt de wortelstok en het vocht daar- 

 uit als geneesmiddel gebruikt. Den wortel van pisang swanggi, met 

 water gewreven en gedronken, houden de inlanders voor een anti- 

 dotum tegen schadelijken kost, waarvan men benauwd en duizelig 

 is (Rumphius V, bl. 136). Het vocht verkregen door den wortelstok 

 van pisang këpok te raspen en uit te persen, is volgens Mevr. Kloppen- 

 burg heilzaam bij dysenterie, darmbloedingen, bloedstortingen bij 

 vrouwen, plotseling optredende bloedingen van haemorrhoïden, 

 enz. Bij neusbloeding zou het zijn op te snuiven. Zij beveelt het voorts 

 aan om te gorgelen bij opzwellen van de amandelen en het zou ook 

 een goed middel zijn om den haargroei te bevorderen. In sommige 

 gevallen prefereert deze dame het vocht, dat zich verzamelt in een 

 putje in den schijnstam als die gelijk met den grond wordt gekapt, 

 omdat het minder samentrekkend zou wezen dan dat hetwelk uit den 

 geraspten wortelstok wordt geperst. Het sap uit den knol van p. batoe 

 wordt volgens Ridley (Mal. Geneesmiddelen, bl. 13), gewreven met 

 curcuma en onder toevoeging van wat opium, bij de maleiers ins- 

 gelijks gebruikt als stopmiddel bij dysenterie. Volgens een mededeeling 

 van Dr Boorsma wordt op Java het sap uit den knol van pisang batoe 

 kopjesgewijs gedronken bij acuten of subchronischen catarrh van 

 den dikken darm, waarbij bloed en slijm worden ontlast. In het 

 Pharmaceutisch Weekblad 1915, bl. 1668 schrijft hij, dat het wordt 

 verkregen door het ondereind van een zeer jong stammetje fijn te 

 hakken en uit te persen. 



Het uit den schijnstam verkregen vocht, met suiker ingenomen, 

 is goed tegen verhitte nieren en geneest pijnlijke urineloozing ; 

 ook is het heilzaam voor hen die lijden onder de gevolgen van het 

 innemen van kwikverbindingen * (Rumphius V, bl. 136). In be- 

 richten uit Brazilië leest men telkens, dat het sap uit pisangstammen 

 een onfeilbaar middel is tegen slangebeet. Volgens Mevr. Kloppen- 

 burg wordt bij bloedstorting na de bevalling het vocht uit den stam 

 van pisang këpok of van pisang kloetoek ( = p. batoe) ingegeven. 



* Hier spreekt Rumphius van ,,mcrcuriale medicamenten, als praecipitaat 

 en sublimaat", zoodat twijfel omtrent den aard der stoffen is buitengesloten. 

 Elders echter (II, bl. 105) geeft hij als maleischen naam van sublimaat warangan 

 en bedoelt dan beslist zeker arsenicum, rattekruid. 



