508 MUSACEAE. 



45i3i8. de gedroogde pisangs zonder verdere verpakkingsmiddelen in lagen 

 zijn gelegd. .Won verwachtte, dat de vraag weer zou afnemen zoodra 

 de aanvoer van versclie bananen kon worden hervat. Voor den oorlog 

 was Jamaica de voornaamste producent en Duitschland zijn grootste 

 afnemer, doch reeds eer de vijandelijkheden een kunstmatig eind 

 maakten aan dien handel was de industrie weer zoo goed als vernietigd, 

 doordat aan den uitvoer exporteurs waren gaan deelnemen, niet ver- 

 trouwd met de bijzondere eisenen die het product stelt. Door onvol- 

 doende voorzorgen tegen infectie kwamen groote zendingen gedroog- 

 de bananen te Hamburg aan in zoo sterk aangevreten toestand, dat 

 zij niet meer werden toegelaten als consumptieartikel maar als var- 

 kensvoer. Dit vleugje had een paar jaar geduurd; uit de November- 

 aflevering 1912 van Der Pflanzer blijkt, dat pisangvijgen in Duitsch- 

 land juist weer in trek begonnen te komen. Hier trok de bereiding 

 van dit conserf het laatst de aandacht in 1909 door een uitvoerig 

 consulair bericht uit Hamburg, doch men heeft er toen niet ernstig 

 op gereageerd. Een blijvende waardeering vinden banaanvijgen 

 onder den naam pisang salei in Indië, waar vijgen een spaarzaam 

 verkrijgbare lekkernij zijn. De bereiding wordt in het jaarboekje 

 1901/2 van de Vereeniging Ooftteelt, bl. 62 door Boorsma als volgt 

 beschreven. De geschilde vruchten worden overlangs gehalveerd met 

 mesjes van bamboe (geen ijzer) en in de volle zon op doeken gedroogd, 

 eerst met het snijvlak omhoog en daarop een korteren tijd met den 

 buitenkant naar boven. De droging is voldoende als de kleverigheid 

 bij aanvoelen verdwenen is, wat bereikt werd door blootstellen aan 

 de zon gedurende totaal 24 uren, verdeeld over 5 dagen. Pisang mas 

 leverde een zeer smakelijk en houdbaar praeparaat ter hoeveelheid 

 van 43.5 % van het oorspronkelijk gewicht der geschilde vruchten. 

 Dit is de vorm die het meest wordt gebruikt voor het maken van de 

 pisang salei, welke in droge pisangbladeren gewikkeld — van beter 

 kwaliteit in perkamentpapier — wordt verkocht, maar lang niet 

 goedkoop is. Ook wordt daartoe pisang gêmbor gebruikt, die insge- 

 lijks een zeer lekkere pisang salei oplevert. Hoewel fraai blank is 

 minder goed die van de aromatische pisang ambon. 



Nog minder bevredigend zijn de resultaten bereikt met de berei- 

 ding van pisangmeel. Hetzelfde Jaarboekje vat de resultaten op bl. 

 54 samen door te zeggen, dat de herhaalde pogingen om een plaats 

 in den wereldhandel te verzekeren aan het meel, verkregen door 

 geschilde, in schijven gesneden pisang te drogen en te malen, niet 

 met gunstigen uitslag zijn bekroond, al duiken van tijd tot tijd be- 

 richten op, die heel wat zouden doen verwachten. De kleur, die zeer 

 moeilijk volkomen wit is te krijgen, en de betrekkelijk hooge prijs 

 staan blijkbaar de concurrentie met andere meelsoorten in ihn weg. 

 Op Java is de fabrikatie van bananenmeel meer dan eens beproefd, 

 in hei groot op de reeds genoemde onderneming Ponowareng. In 

 Teysmannia 1902, bl. 40 bericht Van Romburgh, dat de vruchtdracht 

 te wenschen overliet; als plant materiaal had men meest uitloopers 

 moeten gebruiken van planten die nog geen vrucht hadden gedragen 

 en naar de ervaring van de inlanders zijn dit steeds slechte producen- 

 ten. Niet in de cultuur of de bereiding echter zit de moeilijkheid, 

 doch in het vinden van afzet voor het product. Het Imp. Instit. 

 (Selected Reports, Col. Reports, miscellaneous No. 71, 1910, bl. 230) 



