510 



MUSACEAE. 



Medicinaal 



Soorten en 

 vormen. 



45 i3i8. wordt aangeprezen, het nee plus ultra op liet gebied van azijn wordt 

 genoemd. De literatuur over deze onderwerpen is onuitputtelijk. 

 Voor een degelijk overzicht raadplege men Beihefte 1911 zum Tro- 

 penpflanzer, hl. 283 (Zagorodosky: Die Banane und ihre Verwer- 

 tung) en de gunstig beoordeelde monographie van W. Fawcett: The 

 Banana, its cultivation, distribution and commercial uses, waarin 

 hoofdzakelijk gegevens van engelschen oorsprong zijn verwerkt. 

 Azijn — hierbij moet nog een oogenblik worden stilgestaan — wordt 

 (werd) ook hier gemaakt, voornamelijk van de rijpe vruchten van 

 pisang batoe (Hasskarl's Nut, No. 747). Het geschiedt volgens Mevr. 

 Kloppenburg door het sap uit de vrucht te kneden, daarbij wat suiker 

 te voegen en het dan gedurende een maand aan zich zelf over te laten. 



Deze als ooft onbruikbare pisang batoe — het vleesch is zoet. 

 doch de overvloedige pitten maken het bezwaarlijk te genieten — 

 is, wat nuttigheid betreft, lang niet de minste onder haar zusteren. 

 Vorderman noemt de vruchten in Geneesmiddelen II onder de medi- 

 cijnen der inlanders en in het Tijdschr. v. Ind. Geneeskundigen 1898, 

 bl. 84 geeft hij een voorschrift omtrent het gebruik, eenigszins afwij- 

 kend van dat van V. d. Burg. Deze vermeldt (Geneesheer III, bl. 

 254), dat de onrijpe vrucht, geroosterd of gebrand, wordt gebruikt 

 tegen diarrhee. In den regel neemt men een rijpe, een onrijpe en een 

 geroosterde onrijpe vrucht, perst die tezamen uit en neemt het sap 

 in. Dit middel, zegt hij, bezit een groote en algemeene vermaardheid 

 en geeft wel een? goede resultaten bij chronische darmcatarrh. Ook 

 bezigt men het sap of een afkooksel der vrucht inwendig bij ver- 

 schillende bloedingen. De inlandsche verkoopers van roedjak in 

 West-Java zijn gewoon eenige schijfjes onrijpe pisang batoe onder 

 de roedjak te mengen, zonder twijfel om de roering te^en te gaan, 

 die het gebruik van de andere onrijpe vruchten kan veroorzaken. 



Het vocht uit de met /oen-bast gewreven zaden van pisang batoe 

 geneest volgens Rumphius (V. bl. 135) brand in de keel. 



Pisang wordt gekweekt in een ontelbaar aantal vormen, behooren- 

 de tot meer dan één botanische soort. Van ondergeschikt belang is 

 Musa Cavendishü lamb. (M. s i n e n s i s sweet), die opvalt door 

 haar gedrongen, loggen habitus. Zij is 1.50 tot 2.50 M. hoog en ont- 

 leent aan dien dwergvorm de meeste harer volksnamen, zooals banane 

 nain, Zwergbanane, chinese banana, dwarf banana — Soend.: tjaoe ba- 

 dak. Deze soort wordt veel geteeld in Australië en is op de Canari- 

 sche eilanden in cultuur voor export. Te Buitenzorg draagt zij blij- 

 kens Jaarboek 1916 v. L. N. & H., bl. 378 binnen 8 a 10 maanden 

 rijpe trossen, maar de vruchten zijn daar niet van goede kwaliteit; 

 zij is beter geschikt voor koeler kiimaten. 



Meer eigenaardig dan belangrijk is de zeldzame pisang seriboe 

 (mal.) tjaoe boekaja of //'. hondje (soend.) gëdang sèwoe (jav.), 

 die als afzonderlijke soort wordt beschreven onder den naam 

 Musa chiliocarpa backer. De plant, die van normale hoogte is, ver- 

 toont de bijzonderheid, dat de plaatsing der mannelijke en vrouwe- 

 lijke bloemen juist tegenovergesteld, is aan die bij andere vormen. 

 Terwijl alle andere een beperkt aantal vruchtbare en zeer groot 

 aantal onzijdige of mannelijke bloemen voortbrengen, is bij pisang 

 Sëriboe liet aantal vruchtbare bloemen onbeperkt. Dientengevolge 

 bestaat een tros uit een compacte massa sisirs van opeen gedrongen 



