HELICONIA — ZINGIBER. 519 



In Teysmannia 1902, bl. 561 deelt Van Romburgh mede, dat de Aeth. oiu 

 wortelstokken van lëmpoejang pait (door hem Z. Zerumbet rosc. 

 genoemd) bij distillatie een aetherische olie opleveren, voor het 

 grootste gedeelte bestaande uit een fraai kristalliseerende verbin- 

 ding, die bij 65° smelt. Na verloop van tijd kleuren zich de kristallen 

 en gaan zij langzamerhand door oxydatie over in een eenigszins 

 prikkelend riekende, dikke, gele vloeistof. Waarde voor den handel, 

 zegt hij, heeft deze olie vooralsnog niet, maar het ware wel van be- 

 lang te onderzoeken, of de geneeskrachtige werking, welke aan lëm- 

 poejang wordt toegeschreven, in de hier genoemde kristallen schuilt. 



In het Museum: Rhizoom. 



46/132-4. Zingiber aromaticum val. 



Volksnamen. Mal. Batav. : Lëmpoejang wangi — Soenó. : 

 Lampoejang roeoem, L. wangi — Jav.: Lëmpoejang ëmprit, 

 L. pait (de wilde vorm), L. prit, L. roem, L. wangi — Mad.: 

 Lampodjang room — Kangean: Lampodjang nasè. 

 Kruid als de vorige, met dikker stengels en forscher wortelstel- 

 sel, over geheel Java wildgroeiend en gecultiveerd. De rhizomen Rhizoom. 

 smaken bitter en scherp en rieken aangenaam aromatisch; zij wor- 

 den, tenminste in West-Java, niet gegeten. Mevr. Kloppenburg ver- 

 meldt, dat een koud aftreksel er van wordt aangewend tegen gal en 

 een afkooksel tegen bleekzucht; het geschilde rhizoom, gekookt 

 gewreven met capsicum en droge rijst, wordt door haar aanbevolen 

 als wrijfmiddel bij podegra. Vorderman deelt in het Tijdschr. v. Inl. 

 Geneeskundigen 1902, bl. 107 mede, dat een theelepeltje van het uit 

 den verschen wortelstok van lëmpoejang pait (Z. amaricans) geperste 

 sap, gemengd met een gelijke hoeveelheid sap uit dien van 1. wangi, 

 met succes drie maal daags kan worden gegeven als bitter middel 

 bij gebrek aan eetlust na maagcatarrh en verbetert voorts de op- 

 gave van Van Dorssen in het Geneesk. Tijdschr. v. N.I. dl 38, bl. 581, 

 betreffende een waarneming omtrent het nuttig gebruik van lëmpoe- 

 jang pait (lees 1. wangi) bij kinkhoest. Te Batavia gebruikt men 

 1. wangi voor het maken van parëm. 



In de djatibosschen worden de jonge spruiten (lirih, jav.) zeer spruiten, 

 vee! ingezameld om als sajoer te dienen. 



Rumph. (V, bl. 148) geeft een niet geheel kloppende beschrijving 

 van de op Ambon uit Java ingevoerde lëmpoejang wangi onder den 

 naam Lampujum minus in één hoofdstuk met de groote lëm- 

 poejang (Z. Zerumbet sm.); bij de vermelding van de toepassingen 

 houdt hij beide soorten niet uit elkaar, doch zegt, dat de kleine voor 

 krachtiger wordt gehouden. 

 In hei Museum: Rhizoom. 



46/1324. Zingiber Cassumunar roxb. 



Volksnamen. Atjeh: Moeglé — Gajo: Bënglé — Bat.: Boenglé 

 (Simeloengoen) — Mentawei: Baglai, Banlai — Mal.: Banglé 

 (Batav., Menado), Banglei (Palemb.), Boenglai, Koenit bolai, 

 Koenjit bolai — Lamp.:' Banglai — Daj.: Bangalai (Ngadjoe) 

 — Soend.: Panglaj — Jav.: Bënglé — Mad. f Pandhijang — 

 Bali: Banggëlé — Bima: Banggoelaé — Alf. Minah.: Manglai 

 (bent.), Mangoelai (id.), Banger ei (bant.), Bangëlei (t.1.), 



