520 ZINGIBERACEAE. 



Wangelei (id.), Kèkoeniran (id.), Koekoendirën (t.t.), Walëgai 

 (id.) — Mak.: Balé — Boeg.: Panini — Roti: Banggalè — Alf. 

 Amb.: Oenin makei, Oe. pakei — Tern.: Banglé — Tidore: Bonglé. 



Kruid, een vrij dichten stoel vormend van 1.5 cM. dikke stengels 

 ter hoogte van ca 1.50 M., volgens Valeton op Java gecultiveerd 

 voorkomend van af de laagvlakte tot op 1300 M. boven de zee en 

 daar mogelijk inheemsch. In de Oostersche eilanden, zegt Rumphius 

 (V, bl. 154), wast Bangleum nimmer in het wild, maar eens ge- 

 plant zijnde vermeerdert het zich zelf en houdt het stand, ook nadat 

 de tuinen zijn verlaten. Het rhizoom, forscher dan dat van de gem- 

 ber, is inwendig geel als een peen, scherp, bitter en onaangenaam 

 van smaak; de reuk bezwaart het hoofd. In den kost wordt het nooit 

 gebruikt, doch men rekent het tot de medicinale specerijen en mengt 

 het onder vele andere medicamenten om derzelver krachten op te 

 wekken. De maleische en balische vrouwen doen lëmpoejang, banglé, 

 gember en kéntjoer gemeenlijk samen in dranken tegen velerlei ziek- 

 ten, doch meest die welke ontstaan uit winden en verstopping, als 

 buikpijn, koliek en geelzucht. Banglé met langkoèwas en dëringoe 

 gemengd en wat azijn daarbij gedaan, geven zij de kraamvrouwen in 

 om te zuiveren. De wortel met nagelen gekauwd wordt op den buik 

 gespuwd tegen krampen. Ook doet men hem in het curcumabad om 

 vastheid te geven aan de gele kleur (R.). 



Banglé is een algemeen verbreid geneesmiddel, door Vorderman 

 vermeld in Geneesmiddelen II. Mevr. Kloppenburg noemt de wer- 

 king verwarmend, uitdrogend, zuiverend en pijnstillend, maar geeft 

 geen andere toepassing dan dat een papje van het gestampte rhizoom 

 op het hoofd wordt gesmeerd bij hoofdpijn. Jasper (Geneeskrachtige 

 planten) vermeldt iets dergelijks en in het algemeen heeft banglé 

 de reputatie een kalmeerenden invloed uit te oefenen. Ridley (Mal. 

 Geneesmiddelen, bl. 31) zegt op autoriteit van Holmes, dat een papje 

 van fijn gestampte banglé met arak vermengd wordt aangewend bij 

 kneuzingen en als huidprikkelend middel bij rheumatische pijnen. Te 

 Batavia werd mij medegedeeld, dat na de bevalling gekneusde banglé 

 op den buik wordt uitgespreid om het inkrimpen te bevorderen. 



//; het Museum: Wortelstok. 



46/1324. Zingiber odoriferuin bl. 



Volksnamen. Soend.: Bëlakatoewa, Tolol, Tongtak. 



Forsch, wild groeiend kruid, ca 2.75 M. hoog, in West-Java voor- 

 komend tusschen 300 en 1600 M. zeehoogte: den naam welriekend 

 dankt het aan den sterken, aan duivelsdrek herinnerenden geur, die 

 de bladeren bij wrijven afgeven. Het werd mij gebracht van den 

 Salak met de mededeeling, dat het hart van den stengel in sajoers 

 wordt gebruikt, terwijl de vruchten, welke vereenigd zijn tot lang ge- 

 steelde aren en een verre gelijkenis hebben met gesloten, grove den- 

 nenappels, zoowel oud als jong met zont bij de rijst worden gegeten. 



//; hei Museum: Vruchten. 



46/1324. Zingiber officinale ROSC. 



Volksnamen. Gember, Gingembre, Ingwer, Ginger — Atjeh: 

 Halija— Gajo: Beuing — Bat. : Bahing (karo), Pégé (toba), 

 Sipodè (Mandailing) — Nias: Lahija — Mal.: Alija, Djaé, 



