530 



Z1NGIBERACEAE. 



Rhizoom. Den verschen wortel, die naar këntjoer riekt, kauwen de ambon- 



neezen met pinang om een gladde keel en heldere stem te krijgen, 

 als zij op hun bruiloften heele nachten lang moeten zingen (Rumph.). 

 Volgens een mededeeling van Dr Boorsma wordt te Buitenzorg het 

 gestampte rhizoom als lauwe pap op zweren geappliceerd. Ook komt 

 het met andere ingrediënten voor in parëm. Van Romburgh bereidde 



Aeth. olie. er een aangenaam riekende aetherische olie uit, die bij gewone tem- 



peratuur grootendeels vast wordt. Zij bestaat in hoofdzaak uit 

 kaneelzuren methylester met terpenen in kleine hoeveelheid en is 

 van Java wel in den handel gebracht onder den naam essence d' Amali. 



Bladeren. Uit de bladeren distilleerde V. R. insgelijks een olie, rijk aan 



genoemden ester, doch meer terpeen bevattend dan die uit het 

 rhizoom. De Jong verkreeg uit de bladeren 0.16 % olie vaneen s.g. bij 

 2b van 1.03: het verzeepingsgetal was 282.8. In die olie is door hem 

 de aanwezigheid aangetoond van allokaneelzuur, dat niet gevonden 

 werd in de wortelolie (Jaarboek 1911 Dept v. L. N. & H., bl. 48). 



vruchten. De overige berichten van Rumphius betreffen het gebruik van de 



vruchten. De schalen zouden door de vrouwen in water worden ge- 

 wreven om daarmede de kleeren en haren te wasschen, teneinde 

 dezelven een sterken geur te geven, die haar aangenaam is. Volgens 

 Boorsma worden in West-Java de vruchten met zout gegeten. Echter 

 worden zij ook wel, rijp en onrijp, met een weinig zout gedroogd 

 gebruikt om er een soort thee van te zetten; dat infuus zou als braak- 

 middel dienen. Rumphius noemt de zaden onlieflijk van smaak. 

 In het Museum: Rhizoom, aeth. oliën, vruchten. 



461328. Alpinia nutans rosc. 



Volksnamen. Mal. Mol.: Galoba nrirali, G. oetan bësar, Lan<i- 

 koewas laki-laki — Tern.: Goloba koi. 

 G 1 o b b a s i 1 v e s t r i s major beschrijft Rumphius (V I, bl. 

 140) als een in stoelen groeiend kruid, 14 tot 18 vt hoog, voorkomend 

 in de zoomen van lichte bosschen en aan den voet van het gebergte, 

 stengels. Het onderste deel der stengels ter lengte van 6 vt is een gras- 



groen stammetje zoo dik als een kinderarm en zoo stijf, dat men het 

 voor wandelstok zou kunnen gebruiken. Het bovenste deel, inzon- 

 derheid van jonge stengels, heeft een week, wit hart, dat zeer alge- 

 meen (doch niet op Ambon) tot sajoer wordt gebezigd. De onge- 

 Biaderen. schonden bladeren, over het vuur lenig gemaakt, dienen voor het 



inpakken van gekookte rijst (R.). 



Alpinia padacanca val. msc. Herb. Lugd. Bat. 



Onder den naam G ! o b ba re p e n s beschrijft Rumphius (VI, 

 bl. 142) in het kort een op moerassige plaatsen groote, ijle stoelen 

 vormende galobasoort, die aan den oostkant van Celebes (Temboc- 

 koe) padakanka (ten rechte: padadangka) wordt genoemd en ook 

 voorkomt in de makassaarsche en boegineesche landen. De in trossen 

 aan het eind der bladstelen groeiende ronde, met korrels gevulde 

 vruchten vruchten zijn kleiner dan druiven, laf'zoet van smaak, doch eetbaar 



en een geoorloofde verversching in allerhande ziekten (R.). 



De identiteit van deze plant is vooralsnog onzeker; het in den 

 Museumtuin gekweekte materiaal werd door Dr Valeton beschouwd 

 als een nog onbeschreven soort, dan wel een jeugdvorm van Alpinia 

 rubricaulis k. schum. 



