540 ZINOIBERACEAE. 



Aeth. olie. Jong verkreeg uit 226 Kg. rhizomen 100 ccM. en uit 1 10 Kg. bladeren 

 241 ccM. olie, waarvan de constanten zijn vermeld in Jaarboek 1917 



Kruid. Dept v. L. N. & H., bl. 78. De inlanders gebruiken deze plant in hun 



medicijnen, doch welke geneeskracht er aan wordt toegeschreven is 

 duur hel te groote aantal uiteenloopende opgaven niet kunnen worden 



Vruchten. vastgesteld. De vruchten zijn kleiner dan die van A. coccinea maar, 



als zij rijp zijn. naar men zegt lekkerder dan andere tëpoessoorten. 

 /// het Museum: Aeth. oüën, vruchten. 



46/1337*. Achasma megalocheilos griff. ( A m o m u m m. baker). 



Volksnamen. Mal.: Këdoengkël — Soend.: Tëpoes. 



Kruid als de vorige soort, ca 4 M. hoog, met geel gekleurde, kale 

 Vruchten. vruchten. Het wordt evenmin gecultiveerd, doch de vruchten wor- 



den, als van de andere tëpoes-soorten, uit het wild gezocht en gegeten. 

 Rumphius beschrijft zeer in het kort (VI, bl. 142) onder den naam 

 Globba subterranea een nog niet herkende zingiberacea, die 

 op de Oostkust van Celebes groeit in den zoom der bosschen op de 

 uitloopers van het gebergte op koraalachtigen bodem; de witachtige 

 vruchten met gladde schil, die men ten getale van 3 of 4 onder den 

 grond vindt bij het ontginnen van de bouwvelden, zijn laf, doch eet- 

 baar. Indien Achasma megalocheilos op Celebes was aangetroffen, 

 zou men geneigd zijn de Globba subterranea daarvoor te houden. 

 Grondstof Van eenige zingiberaceae is bekend, dat de stengels waarde be- 



papier. zitten voor de papierfabrikatie. Hoewel in het algemeen voor die 



industrie alleen planten en materialen van belang zijn welke in 

 groote hoeveelheid en bijna om niet zijn te krijgen, vestig ik toch 

 de aandacht op deze op geringe hoogte (Depok, Buitenzorg) groeien- 

 de Achasma. Ik plantte haar in den museumtuin, maar was verplicht 

 haar uit te roeien voor zij nog vrucht had gedragen, omdat zij door 

 haar geweldige groeikracht al haar buren dreigde te verstikken. 

 In het Museum: Vruchten. 



46 1337 b. Achasma Walang val. (A m o m u m W. val., D o n a c o- 



d e s W. bl.). 



Volksnamen. Soend.: Walang. 

 Kruid, ca 2 M. hoog, bij Buitenzorg in de dorpen gecultiveerd. De 

 Bladeren. bladeren verspreiden bij wrijven een doordringenden geur, overeen- 



komend met dien van de beruchte walang sangit (Leptocorisa acuta), 

 en worden om deze reden als kruiderij in de sajoer gebruikt. 



Tot het verdrijven van genoemde langwants, een plaag van het 

 rijstgewas zoolang de kafjes week zijn en de inhoud der vruchten 

 nog vloeibaar is, worden algemeen op Java op de hoeken der sawah- 

 vakken half droge bladeren gebrand, liefst zulke die een sterke lucht 

 afgeven. De bladeren van walang zijn daarvoor in het bijzonder ge- 

 zocht (De Bie, Inl. Landb. I, bl.' 63). 

 Aeth. olie. De Jong bereidde de aetherische olie uit de wortels (0.15 %), de 



stengels (0.21 %) en de bladeren (0.25 %) en deelt de constanten 

 daarvan mede in het Jaarboek 191 1 Dept v. L. N. & H., bl. 46. 

 /// het Museum: Aeth. olie. 



46/1337 r. Hornstedtia minor val. (E 1 e 1 1 a r i a minor bl.). 



Volksnamen. Soend.: Pining, P. kisi, P. landak. 

 Kruid, misschien inheemsen op Borueo, op Java nooit wild groei- 



