542 ZINGIBERACEAE. 



46 1339. Cultuurtuin te Buitenzorg wil zij volgens Van Romburgh's Aantee- 

 keningen (bl. 43) niet bloeien; in de buurt van Buitenzorg bestaat 

 echter een kleine verwaarloosde aanplant, toebehoorend aan een 

 inlander die vruchten van inferieure kwaliteit plaatselijk ver- 

 koopt. Verder heb ik geen zekere aanwijzingen kunnen vinden 

 omtrent cultuur van dit gewas in Ned.-Indië: Vorderman (Ge- 

 neesmiddelen I) geeft dan ook aan, dat de vruchten van Bom- 

 bay worden ingevoerd. 



Groeivoor- De kardemom van den handel, zegt Ridley in Spices (bl. 355), 



wordt practisch alleen geleverd door Eng.-Indië en Ceylon. In de 

 meeste andere tropische landen is deze plant ingevoerd, doch nergens 

 is daarop een cultuur van eenige beteekenis gevolgd. Om met succes 

 te kunnen worden geteeld is noodig: een constant vochtige doch 

 niet bepaald natte, zeer rijke, veel humus bevattende, leemachtige 

 bodem, een doorloopend vochtige atmosfeer of overvloedige regens 

 gedurende drie vierde van het jaar, en eindelijk vrij sterke schaduw. 

 Ook op minder geschikte plaatsen en gronden zal Elettaria wel 

 groeien, doch langzaam en de productie is dan gering. Het wordt 

 daarom niet raadzaam geoordeeld er groote complexen mee te be- 

 planten, want het kan niet missen, dat een deel van het terrein 

 voor de cultuur ongeschikt is. Het best wordt geacht alleen de 

 rivieroevers en vochtige kommen voor kardemom te bestemmen en 

 het overige terrein voor andere gewassen. De ondernemingen op 

 Ceylon liggen tot op 4000 ft boven de zee en de beste resultaten 

 worden daar bereikt tusschen 3000 en 3500 ft met een gemiddelden 

 regenval van 100 a 150 inch per jaar. In Eng.-Indië' wordt karde- 

 mom gecultiveerd o.a. als tusschenplanting in pinangtuinen en in 

 bosschen waarvan de noodige hooge boomen zijn gespaard om een 

 aanvankelijk zeer zware schaduw te behouden. Op Ceylon wordt dit 

 gewas geteeld in tuinen onder schaduwboomen. 



cultuur. De vermenigvuldiging geschiedt óf door rhizoomstukken waaraan 



nog eenige wortels zitten, óf door de rijpe zaden ijl uit te zaaien 

 op tegen regen en zonlicht beschermde, constant vochtig gehouden 

 bedden. Het kiemen eischt 1 a 3 maanden; in hoog gelegen streken 

 duurt het nog langer. Het uitplanten heeft plaats als de bibits drie 

 bladeren bezitten en moet zeer voorzichtig geschieden om bescha- 

 diging van rhiznmen en wortels te voorkomen. Uit den aard der 

 zaak kan alleen worden uitgeplanl op tijden dat men verzekerd is 

 van voldoenden neerslag. De plantwijdte verschilt van 6 tot 12 vt 



oogst. naar gelang van de geaardheid van den bodem. In het derde levens- 



jaar geven de planten een kleinen oogst, in het vierde een iets groo- 

 teren en van af het vijfde jaar zijn zij in volle productie. De op- 

 brengst op Ceylon wordt opgegeven te bedragen: in het 4° jaar 150 

 lb. marktproduct per acre, in het 5° jaar en vervolgens 300 lb. 



De bloemen verschijnen niet gelijktijdig aan den uit den bodem 

 oprijzenden stengel, zoodat men daaraan bloemen en vruchten in alle 

 stadia van ontwikkeling vindt. De vruchten moeten worden geoogst 

 als zij haar maximum grootte hebben bereikt en vol zijn, wat ge- 

 paard gaat met het veranderen van de groene kleur in een gele, doch 

 het eischt langdurige ervaring bij de plukkers om juist te kunnen be- 

 oordeelen, wat geschikt is om te worden geoogst en wat nog niet. Op 

 het aangegeven moment is de geur op zijn best; te rijp geplukt loopt 



