CURCUMA — COSTUS. 557 



aangetroffen op verlaten ladangs in Moeara Doea (res. Palembang) 

 en daar ook wel door middel van de kruipende wortelstokken ge- 

 kweekt om de bladeren, die voor medicinale doeleinden worden aan- Bladeren" 

 gewend. Een afkooksel ervan wordt gebruikt voor wasschingen te- 

 gen koortsen en heet verkoelend en opwekkend te zijn. 



46/1352. Globba marantina linn. 



Volksnamen. Ambonsche kardemom — Mal. Mol.: Haléja 

 oetan, Lëmpoejang oetan këtjil — Soend.: ?Djeuntir — Alf. 

 Amb.: Bonclau, Wonelau. 



L a m p u j u m s i 1 v e s t r e m i n u s beschrijft Rumphius (V, 

 bl. 150) als een kruid, niet boven 2 span hoog, groeiend in valleien, 

 aan rivieroevers en in de Molukken zeer veel ook in droge sagotuinen. 

 Het plant zich voort door bulbillen die zonder voorafgaand bloei- Broed- 

 sel ontstaan aan den top der stengels. Deze z.g. vruchten zijn knoppen - 

 lichtgrauwe of vale korrels, kleiner dan de inheemsche kardemoms 

 (Amomum Cardamomum willd.), rond, een weinig toegespitst, van 

 binnen wit en sappig, zoet van smaak en specerijachtig als lëmpoe- 

 jang. De plant brengt ze het geheele jaar door in menigte voort. Men 

 geeft ze fijn gewreven aan herstellenden om den eetlust op te wekken 

 en gebruikt ze ook ter vervanging van kardemom, omdat ze aange- 

 naam van smaak en niet heet zijn. Het gebruik er van is zoo algemeen 

 geworden, zegt R., dat men ze gedroogd ook naar andere streken 

 uitvoert, om te gebruiken in de plaats van kardemom, die velen 

 niet kunnen verdragen. Dit laatste behoort thans tot het verledene. 



De door R. bedoelde plant is ongetwijfeld de Globba marantina 

 van Linnaeus, maar aangezien zij niet bloeit blijft de mogelijkheid 

 bestaan, dat zij eenmaal zal blijken niet soortelijk te verschillen 

 van G. strobilifera z. & m., die we! bloeit en geregeld een opvallend 

 groot aantal bulbillen vormt. 



46/1352 Globba ?pendula roxb. 



Volksnamen. Mal. Palemb.: Pëdas kantjil. 

 Opgericht kruid, omstreeks 0.75 M. hoog, in kleine stoelen in 

 het wild groeiend gevonden op droge gronden in de bosschen der 

 Koeboestreken. De forsche, vleezige, donker paarse, niet aromati- Rinzoom. 

 sche wortelstok zou medicinale eigenschappen bezitten; hij wordt 

 in water gewreven aan kraamvrouwen en bij buikziekten toegediend. 



46/1352 Globba uliginosa miq. 



Volksnamen. Mal. Banka: Djaé këra. 

 Kruid, met zekerheid alleen bekend van Banka, maar daar zeer 

 algemeen. Een aftreksel van den wortelstok wordt er gebruikt tegen 

 wormen, zoowel bij menschen als bij runderen. 



46/1357. Costus spec. div. 



Volksnamen. Bat.: Tabar-tabar — Mal.: Galoba oetan (Me- 

 nad.), Goloba oetan (id.), Këlatjim (Banka), Sëtawar, Tabar- 

 tabar, Tawar-tawar, Tëboe tawar (Banka), Toeboe-toeboe 

 (Amb.) — Minangk.: Sitawar. Tawa-tawa — Soend.: Patjing, 

 P. tawar, Tèpoeng tawar — Jav.: Patjing, P. tawa, IPon- 

 tjang pantjing — Mad.: Boento — Alf. Minah.: Lingkoewas in 

 taloen (t.1.), Lintjoewas in taloen (t.t), Pola i batang (tonsaw.) 



Khizoom. 



