566 



ORCHIDACEAE. 



westen van veel belang. In 1840 op Java ingevoerd, werden aanvan- 

 kelijk daarmede goede winsten gemaakt, doch door de concurrentie 

 van de kunstmatig bereide vanilline vielen de prijzen zoo diep, dat 

 Van Romburgh in 1892 in zijn Aanteekeningen Cultuurtuin (bl. 

 103) moest schrijven, dat de cultuur niet rendeerde. Hoewel het na- 

 tuurproduct nimmer meer zoo hpoge prijzen, 300 % van de nu als 

 normaal beschouwde, heeft kunnen behalen, heeft het zich nochtans 

 weten te handhaven en geldt de cultuur ook op Java als zeer loonend. 

 Een aanplant begint vruchten af te werpen op driejarigen leeftijd, 

 doch in volle productie zijnde, levert hij dan ook volgens een uit 

 1910 dateerende opgaaf in een normaal jaar een zuivere winst op 

 van ƒ 1000 per bouw. De uitvoer heeft bedragen (in Kg.): 



Ofschoon in verband met de hooge waarde per eenheid deze cijfers 

 niet onbeduidend zijn te noemen beweegt de productie zich nog al- 

 tijd binnen beperkte grenzen, en dat is wel daaraan toe te schrijven, 

 dat teelt en bereiding zooveel handen en toezicht vorderen, dat 

 alleen kleine aanplantingen, bijv. van 3 bouw, bestaanbaar zijn. Het 

 aantal europeanen, dat zich op deze cultuur voor den verkoop toe- 

 legt, is dan ook gering en voor inlanders vereischt zij te veel zorg. 

 Wel vindt men in de Preanger ook inlandsche aanplantingen, doch 

 het product daarvan, voor zoover dat tenminste langs de spoor- 

 wegen wordt aangeboden, is slecht uitgegroeid, omdat men te veel 

 vruchten tot ontwikkeling laat komen, en haastig bereid om het zoo 

 snel mogelijk in geld te kunnen omzetten. 



Voor cultuur en bereiding wordt verwezen naar: Teysmannia 

 1902, bl. 371, Ridley's Spices, bl. 23, Van Üorkom's O.I. Cultures 

 lil, bl. 381 en Van Helten's causerie in het Algemeen Landbouw- 

 weekblad van 14 Maart 1919 e.v. Er bestaat een omvangrijke litera- 

 tuur over dit onderwerp, voornamelijk daaruit voortvloeiende, dat 

 de methodes in de verschillende productielanden niet eenvoudig 

 kunnen worden gecopieerd. Trouwens, ieder vanieljeplanter heeft 

 zijn eigen bereidingswijze, die hij voor de beste houdt. 

 Java-vanielje staat in uiterlijk en geur achter bij andere her- 



