EULOPHIA — DENDROBIUM. 569 



zeer bemind om den sterken reuk der bladeren, die wel iets heeft 

 van drop. De bladeren moeten echter worden bereid om dien geur te 

 doen uitkomen. Men wikkelt ze in pisangbladeren en stoomt ze daar- 

 mede in de rijst. Ze worden in het haar gedragen en behouden zeer 

 lang hun sterken geur, dien ik (Teysmann, in Nat. Tijdschr. v. N. I. 

 dl 14, bl. 297) echter niet aangenaam vinden kon. 



50/1694. Dendrobium utile j. j. sm. 



Volksnamen. Mak.: Anami — Boeg.: Alêmi, Anèmi. 



Boomorchidee met geelgroene stengels, die gedroogd zijnde een 

 fraai, goudgeel vlechtmateriaal opleveren, volgens Jasper & Pir- 

 ngadie (Vlechtwerk, bl. 41) vooral in Boni. De stengels worden ge- 

 spleten, open gelegd en nat om een stokje gewonden, zoodat men 

 een glad lint verkrijgt, uitmuntend door kleur en glans. D. utile is 

 echter vrij zeldzaam: de stengels zijn dientengevolge kostbaar en 

 voornamelijk slechts voor randversiering in gebruik. 



Bij het schenken van monsters aan het Museum deelde de toen- 

 malige Ass. Res. Brautigam van Boni mede, dat anëmi in de buurt 

 van Pompanowa uiterst schaarsch is, doch veelvuldig wordt aange- 

 troffen op het oostelijk schiereiland van Celebes. De gedroogde sten- 

 gels worden voornamelijk aangevoerd uit Kolaka (afd. Loewoe) en 

 door de vrouwelijke volgelingen van vorsten en hoofden verwerkt 

 tot allerlei mandjes en matjes; voor anderen zijn zij te duur. 



Jasper & Pirngadie berichten nog, dat op Sangi en Talaut dit 

 materiaal wordt aangeduid als sahoema en op Borneo als tawa-tawa. 

 Hoe deze auteurs komen aan den latijnschen naam Agrostophyllum 

 glumaceum hook., dien men ook elders als de stamplant vindt ver- 

 meld, is mij onbekend. Volgens mondelinge mededeeling van Dr 

 Smith, die het van Boni ontvangen levende materiaal determineer- 

 de, is A. glumaceum met zekerheid slechts bekend van Perak. Een 

 daarvan uit 's Lands Plantentuin verkregen stengel vertoonde niet 

 de minste overeenkomst met anëmi en lijkt voor vlechtwerk zelfs 

 onbruikbaar. Uit het Plantkundig Woordenboek van De Clercq 

 kunnen J. & P. niet hebben geput, daar dit voor tatawa (Daj. Z. & 

 O. Borneo) Dendrobium spec. opgeeft. Of De Clercq echter wel de- 

 zelfde plant op het oog heeft, is twijfelachtig, daar hij zegt, dat het 

 dikke, gele einde der bladscheeden wordt gedroogd, in reepen gesne- 

 den en dan tot het vlechten van hoeden e.d. wordt gebezigd. Van de 

 vier volgens De Clercq op N. O. Halmahera en Ternate bekende 

 variëteiten (?) van tabisasoc (Galela) = tabihahoe (Tob., Mod., Pa- 

 goe), n.1. t. goeti, t. koi, t. moemoe en t. oega zouden voor vlechtwerk 

 de sub 2) en sub 4) genoemde het best geschikt zijn. 



Er zijn ongetwijfeld meer orchideeën die materiaal van dezelfde 

 warme gele kleur opleveren. Mij werd als tabisasoe van Halmahera 

 in een vlechtwerk een vrij breede plaat aangewezen, oogenschijnlijk 

 afkomstig van een schijnknol en niet van een stengel. Voorts ont- 

 ving ik herhaaldelijk uit Midden-Celebes materiaal van een nog on- 

 beschreven Dendrobium onder den naam wintoe, dien men met ge- 

 ringe wijzigingen in vele celebes-talen terug vindt (Gorontalo: mintoe 

 — Bwool: tagoewé oemèto — Barèe: wintoe); deze heeft kleiner stengels 

 dan D. utile en is daarom alleen bruikbaar voor zeer klein werk. 



In het Museum: Stengels, vlechtwerk. 



