36 



pen tussehen de drie waarnemingen , in dagen uitgedrukt, veel- 

 vouden van 42.02 waren, en achtte het niet onwaarschijnlijk, 

 dat ook enkele der andere door hem verzamelde waarnemingen 

 door eene intra-mercuriële planeet zouden kunnen verklaard 

 worden. 



Wolf scheen niet te twijfelen aan de heteekenis, die aan 

 de waarneming van Weber moest gehecht worden. Weber, 

 bekend als een nauwkeurig waarnemer van de zon , had in den 

 namiddag van 4 April 1876 een goed afgerond zwart schijfje 

 op de zon gezien , dat niet door fakkels omgeven was ; hij had 

 in den voormiddag van denzelfden dag de zon waargenomen, 

 maar geen enkele vlek er op bespeurd ; en toen hij den vol- 

 genden morgen de zon weder waarnam, was het den vorigen 

 dag door hem ondekte schijfje niet meer te zien. Wolf zelf 

 te Zurich en Schmidt te Athene , die beide geregeld de zon ob- 

 serveren, hadden ook in den morgen van 4 April en op den 

 daaraan volgenden dag de zon zonder vlekken gezien. De 

 waarneming van Weber was dus in dit opzicht voldoende be- 

 vestigd geworden. Ook wees de bovenvermelde eigenschap der 

 tijdsverloopen tussehen de waarneming van Weber en twee 

 andere gelijksoortige, vroeger gedane waarnemingen op een ver- 

 band van deze drie waarnemingen met eenzelfde, in eene be- 

 paalde periode terugkeerend verschijnsel. 



Leverrier besloot het onderwerp nader te onderzoeken en 

 daar hij van oordeel was, dat vele der door Wolf verzamelde 

 waarnemingen moeielijk zonder nader onderzoek omtrent hare 

 waarde konden aangenomen worden, begon hij met zooveel 

 mogelijk de oorspronkelijke mededeelingen omtrent die waar- 

 nemingen bijeen te brengen. 



In de »Comptes Rendm" van 18 en 25 September 1876 vindt 

 men de oorspronkelijke opgaven door Leverrier verzameld be- 

 treffende 25 dergelijke waarnemingen. Deze waarnemingen, 

 die verdeeld zijn over een tijdvak van ruim honderd jaren, 

 zijn de volgende: 



1°. 1761, 6 Juni. Waarneming gedaan te Krefeld bij Dus- 



