40 



weder een voorbijgang van die onbekende planeet waarschijnlijk 

 was. Volgens de mededeeling van Leverrier zelven in de 

 •Comptes Rendus" van 2 October 1876 (p. 650), leidde hij dit 

 af uit de waarnemingen van Steinhübel en Stark (12 Februari 

 1820) van Lescarbault (26 Maart 1859) en van Lummis (20 

 Maart 1862). Volgens eene mededeeling van Hind iri » Nature" 

 van 28 September zou Leverrier bovenvermeld resultaat afge- 

 leid hebben uit de waarnemingen van Steinhübel en Stark 

 (12 Februari 1820), van Lescarbault (26 Maart 1859) en van 

 Weber (4 April 1876). Hoe dit eigenlijk is, doet echter weinig 

 ter zake; Leverrier meende een voorbijgang van eene intra- 

 mercuriële planeet in de eerste dagen van October te mogen 

 verwachten en zond daarom naar Oost en West uitnoodïgingen 

 om de zon gedurende die dagen waar te nemen. 



Ook naar Nederlandsch-Indie werd door tusschenkomst van 

 den Minister van Koloniën per telegraaf eene uitnoodiging ge- 

 zonden om op 2, 3, 9 en 10 October de zon tot 2 uur des 

 namiddags waar te nemen. Het daarover handelende telegram 

 werd den 2B sten September uit Nederland gezonden; maar onze 

 telegraphische gemeenschap met Europa was, ik meen tusschen 

 Madras en Penang , verbroken, zoodat het telegram eerst den 

 2 dea October alhier aankwam. Ik kreeg in den avond van dien 

 dag bericht van het telegram, zoodat ik dien dag niet meer 

 kon waarnemen, terwijl ook de o tlp October verloren ging met 

 het opstellen van den kijker, die juist geheel uit elkander ge- 

 nomen was. Een telegram, inhoudende het verzoek om de 

 zon te observeren, werd den 5 den October door het Departement 

 der Marine aan de ingenieurs bij de geographische dienst H. 

 Tn. Soeters en C. Woldringu gezonden , maar bereikte zijne 

 bestemming te laat om nog eenige waarneming van beteekenis 

 op dien dag mogelijk te maken, zoodat de waarnemingen in 

 Nederlandsch-Indie zich moesten bepalen tot den 9' lcn en 10 llen 

 October. 



Den 7 llr " October werd een tweede telegram van den Minis- 

 lW van Koloniën ontvangen, inhoudende de uitnoodiging om de 



