ee 
of deze secundaire trillingen wel zoo sterk, en zelfs sterker 
dan de hootdstoot geweest kunnen zijn. Daarom meen ik, 
dat de beweging veroorzaakt is door eene kleine verplaatsing 
van een gedeelte der aardkorst langs de meergenoemde 
scheur, met andere woorden, dat zij behoort tot de zoo- 
genaamde tektonische aardbevingen, dat zijn dezulke, die in 
verband staan met den bouw der aardkorst. Dat de eerste 
aanleiding tot die beweging van den Gede zou zijn uitgegaan, 
acht ik zelfs niet eens waarschijnlijk, omdat de tusschen 5 
en 13 Januari voorafgaande stooten alle te Soelraboemt als 
vertikale schokken vermeld worden, hetgeen wijst op een 
bewegingscentrum beneden Soekaboemi, en niet op een 
verafgelegen punt, zooals de Gede-top. Eerst den 14ter 
des morgens te 7% 15* had de eerste horizontale (golvende) 
aardbeving plaats, waarvan echter helaas de richting niet 
schijnt waargenomen te zijn. 
Ik stel mij dus de opeenvolging der gebeurtenissen zoo 
voor, dat de beweging begon met kleine verplaatsingen 
langs het breukvlak; over de oorzaak van deze en dergelijke 
bewegingen kan men wel allerlei onderstellingen maken, 
maar weet men met zekerheid niets. Tengevolge van die 
bewegingen, die culmineerden in den stoot van 14 Januari, 
des avonds te 11% 20", had een geringe aandrang van 
gassen en wellicht ook van lava in den Gede naar den 
krater plaats, die zich niet uitte in eene eruptie, maar alleen 
in een schok, ongeveer uitgaande van de plaats, waar de 
krater ligt. Tegelijkertijd had eene sterkere beweging langs 
de scheur plaats, en ondervonden de plaatsen aan de 
spoorbaan daardoor schokken evenwijdig aan die scheur. 
Deze laatste stooten duren volgens berichten uit Soekaboemi? 
nog steeds voort, zij worden echter niet sterker en ook niet 
menigvuldiger, zoodat het te voorzien is, dat de bodem lang- 
zamerhand tot rust zal komen. Zoolang de grond echter niet 
volkomen rustig is, is het altijd mogelijk dat er nog sterkere 
stooten zullen volgen. Of dit al of niet het geval zal zijn, 
is nooit met zekerheid te voorspellen, 
LXI, 16k 
