— 242 — 
Dat de Gede bij deze aardbeving niet de hoofdrol heeft 
gespeeld, blijkt ook hieruit, dat de plaatsen-aan de Noord- 
en Oostzijde van den berg, de Gouvernementstuin Zyibodas, 
Sindanglaja, Tjipanas, Patjet en Tjiandjoer, den schok wel 
voelden, maar geenerlei schade ondervonden. Het centrum der 
beweging lag blijkbaar aan den zuidkant van den berg. 
Maar voor alle zekerheid heb ik den top van den Gede 
door den topograaf vaN DEN Bos toch laten bezoeken en 
opmeten, om te zien, of de krater ook eene verhoogde werking 
vertoonde, en om de vorm van het werkzame punt te kunnen 
vergelijken met onze opneming van 1886 (Bijlage blad XVII 
der geologische kaart van Java, Fig. 71). Niets bijzonders 
was bemerkbaar, de krater stootte toen de gewone stoom- 
wolken uit, en dit deed hij ook bij tusschenpoozen vóór en 
na de aardbeving van 14 Januari. Van eene verstopping 
van den krater kan dus ook geen sprake zijn. 
Daarna bezocht hij de 4. W. buitenhelling van den berg, 
een weinig beneden den kraterrand. Op de steile helling 
liet daar eene gewone grondafstorting, die reeds lang vóór 
de aardbeving bestond, maar die in den laatsten tijd, door 
een paar nieuwe afstortingen aan de N. en N.W. zijde, 
van Soekaboemi meer zichtbaar geworden is. Een nieuwe 
krater, zelfs een nieuwe put, bestaat hier niet; evenmin 
was hier iets hoegenaamd te ontdekken van ontwijkenden 
stoom of rook. Door opmeting werd gevonden, dat het 
middelste gedeelte van den bovenrand der afstorting 2780 M. 
boven zee ligt, in de richting 280° van het signaal (2962 M.) 
op den Gede-rand, en 580 M. daarvan verwijderd. 
De aardbeving te Soekaboemi, die tot de middelmatig 
sterke behoort, biedt ons een merkwaardig voorbeeld van 
eene gemengde vulkanische en tektonische aardbeweging. 
Ook hier is weder, evenals bij de aardbeving te Ambon, 
gebleken, hoezeer het oprichten van steenen gebouwen in 
een aan aardschokken onderhevige land af te keuren is. 
Wel is waar is te Soekaboemi geen enkel huis en zelfs geen 
