51 
18. Brief van het besturend lid, den heer G. A. De 
Lange gedagteekend Batavia 1 November 1857 van den 
volgenden inhoud. 
n Overeenkomstig het voorstel, voorkomende aan het 
slot van mijn’ brief gedagteekend 9 July 1857, behan- 
deld in de vergadering van denzelfden datum, heeft de 
Direktie der Vereeniging aan den Sekretaris der kom- 
missie ter verbetering der Indische zeekaarten verzocht, 
haar te willen mededeelen, wat verrigt is betrekkelijk 
het geopperde vraagstuk van den heer Schaap, voor- 
malig resident van Banka, of de berg Pagoe in het 
distrikt Koba op het eiland Banka ook afwijking kan 
veroorzaken op kompassen van schepen, welke zich in 
de nabijheid van het eiland ophouden. 
„Het bestuur heeft daarop ontvangen een afschrift 
van een rapport betrekkelijk die aangelegenheid, inge- 
diend door den heer J. Ullmann, die het eiland Banka 
topographisch heeft opgenomen. Die heer zelf heeft, 
op verzoek van een uwer leden, hetzelfde rapport, maar 
verrijkt met meerdere bijzonderheden, der Vereeniging 
regstreeks aangeboden.” 
„Uit dit rapport blijkt dat de heer Ullmann uit 
den top van den berg in kwestie naar een ander 
punt heeft gepeild, en uit dat laatste naar den berg. 
Beide peilingen kwamen genoegzaam overeen, en hij 
besluit daaruit te regt dat het aanwezen van magneet- 
ijzersteen op die twee punten geen’ invloed op het 
kompas blijkt te hebben. Hij zegt ook dat langs twee 
verschillende wegen om den berg topographische op- 
metingen zijn geschied, welke volkomen sloten. 
„Dit laatste beslist echter niet dat er geene lokale 
aantrekking plaats heeft. ” 
