153 
die uitkomst voor een groot gedeelte is te danken aan 
de eendragtige zamenwerking der leden, en wanneer 
wij bedenken dat gedurende den geheelen tijd van het 
bestaan der Vereeniging geenerlei stoornis heeft plaats 
gehad in de vriendschappelijke verstandhouding tus- 
schen de leden des bestuurs, waardoor de gang der 
werkzaamheden in zoo hooge mate is bevorderd, dan 
moge ook daarin gezien worden een teeken, dat onze 
instelling vast heeft wortel geschoten. 
Ik sprak reeds aan het hoofd van dit verslag met 
een los woord over het standpunt, hetwelk wij onze 
instelling wenschen te doen bereiken. 
Ieder onzer heeft dat standpunt voor oogen. Onze 
instelling worde meer en meer gelijk aan de grootsche 
instellingen, in het oude Europa aan de wetenschappen 
der ervaring gewijd, instellingen van waaruit de stralen 
van stellige verlichting en beschaving zich alom versprei- 
den en hunnen gloed ontleenen aan het meest uitgele- 
zene gedeelte van de natie, die ze te voorschijn riep. 
Is dat standpunt in deze gewesten bereikbaar ? 
Wanneer men de Europesche maatschappij in Ne- 
derlandsch Indië vergelijkt met die der meer beschaafde 
europesche staten, dan komt men gemakkelijk tot de 
erkenning, dat van de Europeanen in deze gewesten 
voor de wetenschap niet datgene verwacht mag worden , 
wat men in Europa regt heeft van eene geheele natie 
te eischen. Niet alleen toch zijn de Europeanen hier 
nog weinig talrijk, maar de meer beschaafden onder 
hen zijn voor verre weg het grootste deel ambtenaren 
en officieren, en bewegen zich voor een kleiner deel in 
den handel of in ondernemingen van nijverheid. 
Leerstoelen voor eenigen tak van wetenschap, hooge- 
10 
