325 
* van dit verschijnsel kan melden omdat mij tot nadere 
onderzoekingen de middelen ontbreken ” 
De heer H. A. Steijn Parvé, adsistent resident van 
Bodjonggoro, zegt in zijn schrijven van 6 September 
1858 no. 1221/1, waarbij bovenstaand rapport den resi- 
dent van Rembang wordt aangeboden , nog het volgende. 
„Na de toelichting door den kontroleur De Vogel ge- 
geven, vermeen ik daaraan niets te moeten toevoegen. 
Alleen zij hier aangestipt, dat wel eens beweerd wordt, 
dat het vuur, hetwelk zigtbaar uit de wel stijgt, niet 
van zelf zoude zijn ontstaan, maar dat de ontbranding 
daarvan, uit bijgeloof, door de inlanders wordt bewerk- 
stelligd; eene omstandigheid, die, indien zij wezenlijk 
plaats vond, niet zonder waarde zoude zijn, bij het 
gissen naar de gassen, die het natuurverschijnsel te 
weeg brengen. 
„ Ofschoon het bestaan van eene andere kleine wel, 
waarbij de zelfontbrandbaarheid minder opgemerkt is, 
eenige versterking aan dit voorgeven bijzet, moet ik 
evenwel, na de zoo bepaalde verzekeringen van den re- 
gent en andere geloofwaardige personen, het er voor 
houden, dat zulks geenszins het gevalis, maar dat het 
vuur van de wel kajangan-api, wel degelijk van zelf 
ontstaat, zonder van buiten af te zijn aangebragt. ” 
Wordt besloten den resident van Rembang den heer 
Van Lawick van Pabst, die bij zijnen hierboven ge- 
noemden brief afschriften van deze belangrijke stukken 
aan de Vereeniging heeft doen geworden, even als de 
beide reeds genoemde heeren, benevens den sekretaris 
den residentie den heer Ketting Olivier en den regent 
van Bodjonegoro Radhen Adhipati Tirto Noto, voor de 
welwillendheid, waarmede zij in deze de pogingen der 
