II 



»Es ist unzweifelhaft, dass man im Laufe der Zeit 

 eine grosse Anzahl von Rotzkrankheiten erkennen 

 wird», terwijl in Amerika Burrill reeds in 1880 het 

 »pear blight* (»fire blight«) en bij ons te lande 

 Wakker in 1883 het geelziek als een bakterieele 

 ziekte beschreef. 



Eerst in de laatste zes of zeven jaren echter zijn 

 de meeste en ook de nauwkeurigste en meest over- 

 tuigende onderzoekingen op dit gebied verricht en 

 deze zijn het, die bewezen hebben, dat alle vroeger 

 geopperde bezwaren tegen de mogelijkheid van 

 het parasiteeren der bakteriën in werkelijkheid 

 niet bestonden. In dien tijd heeft dan ook een 

 ommekeer plaats gevonden in de algemeene 

 opvattingen. Duidelijk komt dit b.v. voor den dag, 

 als wij nagaan wat Frank nog in 1896 schreef en 

 hoe drie jaar later zijn opvattingen waren gewijzigd. 

 Nog in zijn » Pflanzenkrankheiten « (II 1896 bl. 20) 

 meende hij : »dass befriedigender Beweis für die 

 Annahme pathogener Bakteriën noch nicht geliefert 

 worden ist, und dass man vielfach bei Krankheiten, 

 die durch eine andre Ursache veranlasst sein mogen 

 oder deren Ursache nicht leicht aufzuklaren war 

 oder die wohl auch von den betreffenden Beobachtern 

 zu ungenügend untersucht worden sind, sich mit 

 der Annahme von Bakteriën als Ursache zu helfen 

 gesucht hat«. Maar toen Wehmer eenige jaren 

 daarna de meening had uitgesproken i), dat bij de 

 rotting der aardappelen bakteriën uitsluitend secundair 



1) Centr. f. Bakt, 2e Abth. IV bl. 737. 



