met water, het plantenweefsel verstikt, een weelderige 

 vegetatie van saprophytische mikroben treedt op, 

 onder welke spoedig het boterzuurferment een 

 hoofdrol vervult. Wehmer mocht dan ook zeker 

 concludeeren, dat de bakteriën, die hij waarnam bij 

 zijn onderzoek i) over deze anaërobe rotting, geen 

 parasieten waren, maar niet, dat dus ook geen 

 andere soorten in staat zouden zijn als primaire 

 oorzaak van aardappelrotting op te treden 2). 



Aan den anderen kant zou het ook mogelijk zijn, 

 dat een onderzoek, dat niet aan bovengenoemde 

 eischen voldeed, toch op overtuigende wijze aan- 

 toonde, dat een waargenomen ziekte een bakterieele 

 was, evenals zoovele fungi door hun geheele wijze 

 van optreden duidelijk toonen, parasieten te zijn en 

 ook algemeen als zoodanig worden beschouwd, zonder 

 dat infectieproeven dit streng genomen bewezen 

 hebben. 3) 



Deze zijn de overwegingen, die mij geleid hebben 

 bij het beoordeelen, welke der beschreven ziekten 

 werkelijk als bakterieel beschouwd moeten worden 

 en welke nog op de lijst der onvolledig bekende 

 moesten blijven staan. 



1) Centr. f. Bakt. 2e Abth. IV bl. 540. 



2) l.c. bl. 738. 



3) Als een voorbeeld van een dergelijken fungus zou ik Plasmodiophora 

 Brassicae willen noemen, van welke wel niemand betwijfelen zal, dat zij de 

 oorzaak der „knol voeten" is. 



