27 



koolplantjes, die een grootte van ongeveer 20 cM. 

 bereikt hadden ») ; ook in de natuur vindt de besmetting 

 gewoonlijk op jeugdigen leeftijd plaats. Terwijl een nerf- 

 infectie van een koolblad bijna zonder uitzondering de 

 ziekte doet ontstaan, geven infecties van het blad- 

 parenchym veel minder zekere resultaten en blijven 

 zeer vaak zonder gevolg, waarschijnlijk ten gevolge 

 der zure reactie van dit weefsel. De vraag was nu 

 op welke wijze in de natuur de bakteriën in de hout- 

 vaten terecht kunnen komen. Erwin Smith ^) meende, 

 dat dit op twee wijzen zou kunnen geschieden: 

 lo. door dieren, die aan bladeren of stam vreten, 

 2o. door middel van de waterporen. Zijn proeven 

 bewezen, dat inderdaad langs deze beide wegen 

 infectie kon plaats vinden, terwijl van den anderen 

 kant scheen, dat dit door de stomata niet licht 

 geschieden kan. 



De volgende Cruciferen bleken kunstmatig besmet 

 te kunnen worden : alle onderzochte Brassica-soorten 

 n.1. kool (B. oleracea), koolraap en Rutabaga (B. 

 Napus rapifera), turnip (B. Rapa rapifera) mosterd- 

 zaad (B. nigra) en verder radijs (Raphanus 

 sativus) en herik (Sinapis arvensis). 



Op het veld schijnt de infectie ook vooral aan de 

 jonge planten plaats te vinden, hetzij reeds vóór de 

 uitpoting (dus aan planten, die hoogstens twee 

 maanden oud zijn) of na dien tijd. Uit de kunst- 

 matige infecties bleek, dat steeds geruimen tijd (op 



1) Zie o. a. Harding: Die Schwarze Faulniss des Kohles (Centr. f. 



Bakt. 2e Abth. VI 1900 bl. 310). 

 ') Centr. f. Bakt. III 1897 bl. 409. 



