50 



§ 9- De knobbelziekte der olijven, ver- 

 oorzaaktdoorBacillusOleae (Arcangeli) Trev. 

 (= Bacillus Oleae tuberculosis Savastano). 



In Italië, Spanje en Portugal en ook in Californië 

 komt een ziekte der olijfboomen voor, waarbij aan 

 de takken, een enkele maal ook aan de wortels, bladeren 

 en vruchten, knobbels ontstaan, die vaak van spleten 

 of diepe plooien zijn voorzien en somtijds ook in 

 het midden een inzinking vertoonen, ontstaan door 

 den dood en de verschrompeling van hun centrale 

 weefsel. Aanvankelijk vleezig, worden de aanzwellingen 

 later houtig en kunnen met den tak, waarop ze ge- 

 zeten zijn, eenige jaren voortgroeien en in grootte 

 toenemen, maar verdrogen ten laatste en veroorzaken 

 daarbij een gedeeltelijk of geheel afsterven van den tak. 



In het voorjaar zijn de eerste aanduidingen der 

 ziekte merkbaar. Op de jonge twijgen, zeldzamer 

 op de drie- of meerjarige, ontstaan doorzichtige plekjes, 

 die weldra een donkerder groene kleur gaan aan- 

 nemen en op doorsnee is inwendig, in de cambium- 

 laag of in het binnenste schorsweefsel, een aanvan- 

 kelijk zeer kleine holte zichtbaar, omgeven door 

 cellen met min of meer abnormale en ziekelijke 

 protoplasten ; in die holte bevinden zich bakteriën, 

 somtijds vereenigd tot een bolvormige colonie. 



Gedurende het voorjaar begint het v/eefsel om 

 de holte heen zich hypertrophisch te ontwikkelen en 

 wordt van buiten de eerste aanleg van den knobbel 

 zichtbaar als een kleine verhevenheid op den tak. 

 In den zomer groeit de verdikking slechts weinig, 



