51 



maar de bakteriën vermeerderen zich in dien tijd 

 sterk, en gaan voort met het vernielen van het 

 inwendige weefsel, zoodat de holte grooter wordt. 

 Hun werkzaamheid komt tegen den herfst tot stil- 

 stand en tegelijk hiermee begint dan de knobbel 

 weer in grootte toe te nemen i). Aan de vorming 

 der knobbels neemt vooral het buiten den scleren- 

 chymring gelegene, collenchymatische schorsweefsel 

 deel; soms echter groeien ook de binnenste schors- 

 lagen mee, zij breken dan door de sclerenchymring 

 heen en vereenigen zich met het collenchym. Allengs 

 gaat in het weefsel der knobbels houtvorming op- 

 treden; houtcellen en korte vaten, zooals die in 

 wondhout plegen voor te komen (z.g. »Maserholz«), 

 worden gevormd, gerangschikt in strengen, die zich 

 van uit het normale hout van den tak in den knobbel 

 uitstrekken; bovendien ontstaan onregelmatig ver- 

 spreide, geïsoleerd liggende, groepen houtelementen^). 

 Zooals gezegd is, zijn reeds bakteriën te vinden 

 op de plaatsen, waar zich de vlekjes op de takken 

 beginnen te vertoonen en de hypertrophische ont- 

 wikkeling van het schorsweefsel nog niet begonnen 

 is. Later ontstaan in de knobbels onregelmatige 

 holten, die bekleed zijn met doode cellen en een 

 troebele, witte massa bevatten, die uit louter bakteriën 

 bestaat. Savastano bewees, dat deze bakteriën steeds 

 alle tot één en dezelfde soort behooren; van deze 



1) Zie Savastano (C. R. Acad. Sc. 103, 1886, bl. 1144,). 



Prillieux. Les tumeurs a bacilles etc. (Nancy 1890.) (Annales de l'Institut 

 Agronomique XI). 



2) Prillieux. 1. c. 



