57 



van Wehmer i), of op andere wijze. (Ook wanneer 

 parasitische zwammen den aardappel hebben aan- 

 getast treedt bij voldoende vochtigheid het boterzuur 

 ferment op.) 2) 



De eerste, die echter aangetoond heeft, dat er 

 wel degelijk aërobe bakteriesoorten voorkomen, die 

 in staat zijn de aardappelen aan te tasten en tot 

 rotting te doen overgaan, is Kramer 3) geweest, die 

 uit rotte aardappelen een aërobe bakterie. Bacillus 

 solaniperda isoleerde en door nauwkeurige en over- 



1) Studiën über Kartofifelkrankheiten. Centr. f. Bakt. 2e Abth. IV p. 540. 



") Een andere vraag is, of in deze gevallen Clostridium butyricum de 

 oorzaak is van het in oplossing gaan der middenlamel van den celwand en 

 dus van liet overgaan van het aardappelweefsel in een breiachtige massa. 



Al heeft deze kwestie met de aardappelrotting, uit een phytopathologisch 

 oogpunt beschouwd, niets te maken, zoo wil ik toch hier in 't kort melding 

 maken van eenige proeven, die mij de overtuiging hebben gegeven, dat 

 zelfs aan dit proces het boterzuurferment geen deel neemt. 



Dompelt men een ongereinigden aardappel in water, dan treedt bij de 

 decompositie, die na de afsterving van het weefsel volgt, een bepaalde 

 bakteriënflora op, waarvan Wehmer (1. c.) eenige belangrijke soorten vermeld 

 en afgebeeld heeft en die een isoleering der afzonderlijke cellen bewerkt, 

 die op den bodem van het water zinken, terwijl het losse kurkhuidje aan de 

 oppervlakte blijft drijven. 



Tracht men echter uit een gezonden aardappel met een kurkeboor steriele 

 cilindertjes uit te boren en dompelt men deze in reageerbuisjes met steriel water, 

 dan zal dit vaak gelukken en geen bakteriënflora optreden ; de aardappelcilindertjes 

 sterven onder zwartkleuring af. Een enkele maal zal echter een spore van 

 het overal aanwezige boterzuurferment meegegaan zijn en in de buisjes een 

 ontwikkeling van deze bakterie ontstaan. De aardappelcilinders nemen dan 

 geen zwarte kleur aan maar vallen ook niet in hun afzonderlijke cellen 

 uiteen. Het geheele aardappelcilindertje blijft een harde massa. Het overgaan 

 der aardappels bij luchtafsluiting in een weeke pap moet dus aan een andere 

 soort uit bovengenoemde bakteriënflora toegeschreven worden. 



5) Untersuchungen über die Nassfaule der Kartoffeln (Österr. Landw. Cen- 

 tralbl. I p. IT.). 



