99 



hoogere temperaturen waren het weer alleen B, 

 subtilis en B. vulgatus, die als oorzaak van 

 rotting optraden. 



Al is mijn bedoeling uitsluitend deze beide soorten 

 in hun kwaliteit van parasieten te beschouwen, zoo 

 wil ik er toch op wijzen, dat wij uit deze proeven 

 met aardinfecties van plantendeelen tevens een zeer 

 gemakkelijke methode leeren kennen, om B. s u b t i 1 i s 

 en B. vulgatus direct uit aarde te isoleeren en 

 dat zij dus als een soort » ophoopingsproef « , in den 

 zin, die Beyerinck ^) aan die uitdrukking gegeven 

 heeft, beschouwd kunnen worden. Het gewone middel, 

 bestaande in het maken van een hooidecoct ^) geeft, 

 althans hier te lande, geen zekere resultaten en nu 

 eens is het B. vulgatus, dan weer een andere 

 sporenvormende bakterie, die hierbij voor den dag 

 komt; B. subtilis is hierbij zelfs een zeldzame 

 verschijning. 



§ 2. Bacillus subtilis als rottingspara- 

 siet. 



Optreden van deze bakterie. 

 Zooals uit bovenstaande tabel blijkt, vertoont zich 

 deze bakterie geregeld als oorzaak van rotting, 



^) Zie bv. Anhaufungsversuche mit Ureumbakterien (Centr. f. Bakt. 2e 

 Abth. VII 1901 bl. 33) en Sur les ferments lactiques de l'industrie. (Archives 

 Néerlandaises Serie II Tomé VI p. 212). 



^ Flügge. Mikroörganismen II 1896 bl. 196. 



