114 



in zeven a acht dagen ook hier voltooid. Bij 30° waren 

 de aardappels door een dergelijke infectie niet ge- 

 heel tot rotting te brengen : deze bleef zich bepalen 

 tot de onmiddellijke omgeving van de plaats van 

 infectie. 



Na een paar maanden cultuur op moutagar 

 was ook bij B. vulgatus een zeer merkbare ver- 

 mindering der virulentie waar te nemen : bij 37 ° 

 waren de koolraap, winterwortel, peen, selderij- 

 knol en peterseliewortel in het geheel niet meer 

 tot rotting te brengen, terwijl de meiraap zwak 

 en alleen de aardappel en de hazelnoot nog vrij 

 sterk werden aangetast. 



Het bakteriënmateriaal, dat uit deze verrotte aard- 

 appel- en hazelnootschijven werd geïsoleerd, bleek 

 de oorspronkelijke virulentie weer volkomen terug- 

 gekregen te hebben,^ zoodat ook hier dezelfde 

 methode als die, welke bij B. subtilis toegepast 

 werd, doeltreffend bleek om aan verzwakt bakteriën- 

 materiaal weer de oorspronkelijke virulentie terug 

 te geven. 



Verloop van het rottingsproces. 



Dit is geheel hetzelfde als bij B. subtilis. De 

 aardappel ondergaat echter een minder sterke zwart- 

 kleuring^ de kleur is hier meer een grijs-bruine. 



De rottende plantendeelen verspreiden een eenigs- 

 zins anderen geur dan bij B. subtilis. 



Toxine. 



Ook hier werd nagegaan, of door de bakterie een 

 toxine werd afgescheiden. Het sap van door B. vul- 

 gatus tot rotting gebrachte aardappelen werd door 



