ii8 



en het bakteriologisch onderzoek toonde aan, dat zij 

 thans bewoond waren door een groot aantal ver- 

 schillende bakteriesoorten, waarvan althans de groote 

 meerderheid geen toxische eigenschappen bezat 

 en de oorspronkelijk aanwezige parasiet was zoozeer 

 verdrongen door deze secundaire saprophyten, dat 

 het mij niet mogelijk was hem opnieuw te isoleeren. 

 Ik had echter het geluk nog één enkele spruit te 

 vinden, die eerst sedert kort scheen aangetast te 

 zijn ; de bladeren waren nog niet geheel afgestorven 

 en de rotting had het jongste gedeelte van den 

 wortelstok nog slechts partieel verwoest. Mijn ver- 

 wachting was dan ook, hieruit opnieuw den Pseu do- 

 monas Iridis te kunnen isoleeren ; maar het bak- 

 teriologisch onderzoek had geheel andere resultaten. 

 Wèl bleek ook hier de bakteriënflora slechts uit één 

 soort te bestaan, maar die soort was een geheel 

 andere dan de eerstgevondene ; zij ontving den 

 naam Bacillus omnivorus wegens de weinige 

 kieskeurigheid, die zij vertoonde ten opzichte van 

 de voedsterplanten, welke zij in staat was tot rotting 

 te brengen. De uitwendige ziektesymptomen, door 

 deze bakterie aan de Iris-planten teweeggebracht, 

 zijn volkomen gelijk aan die, welke zich voordoen, 

 wanneer Pseudomonas Iridis de parasiet is; het 

 eenige verschil, dat ik kon opmerken is, dat de 

 teweeggebrachte rotting met een zwakmuffen stank 

 gepaard gaat, terwijl deze bij Ps. Iridis geheel ont- 

 breekt en de rotting volkomen reukeloos verloopt. 

 Wij staan hier dus voor het feit, dat een rottings- 

 ziekte op hetzelfde terrein door twee verschillende 



