119 



bakteriesoorten worden veroorzaakt. Bij de tot nu 

 toe bestudeerde rottingen (zie Hoofdstuk II § § 1 1 

 — 15) werd iets dergelijks nog niet waargenomen 

 en scheen het steeds dezelfde bakterie te zijn, die 

 als parasiet optrad. Toch is aan den eenen kant 

 niets opvallends gelegen in de omstandigheid, dat 

 twee parasieten soortgelijke ziektesymptomen ver- 

 oorzaken, vooral niet wanneer die verschijnselen 

 weinig karakteristiek zijn, zooals bij rottingsziekten ; 

 en evenmin zou het te verwonderen zijn, dat twee 

 zulke parasieten op eenzelfde terrein aanwezig zijn; 

 maar aan den anderen kant is toch nog een andere 

 verklaring van het waargenomen feit denkbaar. 



Uit Laurent's onderzoekingen ^) scheen immers 

 te volgen, dat verschillende saprophyten in staat zijn 

 als parasieten op te treden, wanneer het weerstands- 

 vermogen van de plant tegen bakterieele aanvallen 

 zeer gering is geworden. Het zou mogelijk zijn, dat 

 dit in ons geval had plaats gevonden, en de Iris- 

 planten, b.v. door een eenzijdige en overdreven 

 stikstofbemesting, zeer vatbaar voor aantasting door 

 bakteriën waren geworden, zoodat eenige, gewoonlijk 

 onschuldige, soorten in de gelegenheid waren gesteld 

 als parasieten op te treden. Hoe grooter het aantal 

 virulente soorten is, dat bij een rottingsziekte werk- 

 zaam is, des te meer zal men geneigd zijn deze 

 laatste verklaring als de meest plausibele te be- 

 schouwen en het is dan ook aangewezen om in 



•) Ann. Inst. Pasteur décembre 



