125 



27° had na 24 uur slechts vrij geringe resultaten. 

 Geheel ongevoelig eindelijk bleken tomaten te 

 zijn en jonge spruiten van pas uitgeloopen aard- 

 appelen, die zelfs bij 27° geen rottingsverschijnselen 

 vertoonden. Al deze rottingen gaan, in tegenstelling 

 met de door Ps. Iridis veroorzaakte, gepaard met 

 een walgelijken stank, die bij sommige planten (radijs, 

 aardappel, wortel, bloemkool) zeer intens, bij andere 

 (Iris) slechts zwak is. 



Uit deze resultaten zou men wellicht af mogen 

 leiden, dat Bacillus omnivorus op het veld, onder 

 voor hem gunstige condities, misschien ook als 

 parasiet van peentjes of radijs zou kunnen optreden 

 en rottingsziekten in deze gewassen veroorzaken. 

 Ik dien hier echter bij te voegen, dat naar mijn 

 meening toch niet al te veel waarde voor de prak- 

 tijk moet gehecht worden aan de uitkomsten dier 

 kunstmatige infecties. De omstandigheden zijn op 

 het veld geheel andere dan in laboratorium, proef- 

 kas of zelfs proefveld. De infecties vinden daar ook op 

 andere wijze plaats dan bij de proeven. Maar vooral 

 is de vatbaarheid van een plantensoort aan zoo 

 groote variaties onderhevig, variaties, die, zooals ik 

 reeds in het Eerste Hoofdstuk van het Eerste Ge- 

 deelte uiteenzette, deels door de cultuur verworven, 

 deels aan variëteit of ras gebonden zijn. En zoo 

 zou ik het ook niet onmogelijk achten, dat, terwijl de 

 door mij onderzochte aardappels en rapen slechts ge- 

 ringe vatbaarheid ten opzichte van B. omnivorus 

 vertoonen, er aardappel- of raapvariëteiten bestonden, 

 die zeer gevoelig waren voor deze bakterie, terwijl er 



