127 



de cellen; het beste is dit na te gaan, door van 

 een rottend gedeelte, waarin de bakteriën zich 

 sedert eenigen tijd bevinden, wat materiaal in veel 

 water flink uit te wasschen (b.v. in een horlogeglas) 

 en dan in eenige druppels hiervan de afzonderlijke 

 cellen te onderzoeken. 



Wordt dus naar het schijnt de cellulose niet aan- 

 getast, toch wordt de dikke secundaire wand der 

 cellen van den Iris-wortelstok, door B. omnivorus 

 althans, niet geheel intact gelaten. De vertering van 

 den korreligen inhoud der doode cellen, die allengs 

 geheel verdwijnt, gaat n.1. gepaard met een gedeel- 

 telijke resorptie van dien wand, die haar sterk licht- 

 brekende eigenschappen verliest, een onregelmatig- 

 gelaagd en streperig voorkomen aanneemt en allengs, 

 naar het schijnt van binnen af, verteerd wordt en 

 in dikte afneemt. Ten slotte blijft niet anders over 

 dan een dun laagje, dat uit cellulose bestaat (met 

 chloorzink-jodium de paarse kleur aanneemt) en 

 waarbinnen een gering overblijfsel van den proto- 

 plast de onaangetaste zetmeelkorrels omgeeft. Of 

 de gang van zaken bij Ps. Indis evenzoo is, kon ik 

 nog niet uitmaken, daar de virulentie van deze 

 bakterie verloren was gegaan, vóórdat ik deze zaak 

 onderzocht had. 



Toxine. 



Of inderdaad door den parasiet een doodende 

 stof geproduceerd wordt en, zoo ja, van welken 

 aard deze is, werd om dezelfde reden ook alleen bij 

 B. 



