142 



de bladeren in zeer jeugdigen toestand aangetast, 

 dan sterven zij meestal spoedig geheel af; vindt dit 

 eerst op lateren leeftijd plaats, dan strekt zich de 

 sterfte en de zwartkleuring dikwijls slechts over een 

 deel der bladschijf uit, terwijl het blad zelf, indien 

 het nog in de groeiperiode verkeerde, niet zelden 

 kronkelingen en scheuren verkrijgt tegevolge van 

 den ongelijken groei. 



Veelal blijken de huidmondjes en hun onmiddellijke 

 omgeving de plaatsen zijn, waar de vlekken begin- 

 nen op te treden. De cellen van blad- of schors- 

 weefsel zijn daar dan afgestorven, terwij zij later 

 van elkaar losraken en in klompjes opeen komen 

 te liggen, dikwijls ingesloten in een slijmmassa, die 

 wemelt van bakteriën. Deze bakteriën blijken trou- 

 wens bij nader onderzoek in het geheele zieke 

 weefsel verspreid te zijn ; de intercellulaire ruimten 

 van het bruingekleurde blad- en schorsparenchym 

 zijn er soms geheel mee opgevuld. ^) 



Zoowel SoRAUER als Ritzema Bos vermoedden, 

 dat de bakteriën als de oorzaak der ziekte be- 

 schouwd moesten worden ; het bewijs, dat deze 

 veronderstelling juist was, leverde Beyerinck ^). 



^) Later nestelen zich dikwijls zwammen in de zieke dealen ; vooral een 

 Botrytis-soort vertoont zich dan niet zelden. Dit is echter een secundair 

 verschijnsel. 



2) Zooals ik reeds in de inleiding van dit proefschrift meedeelde, was ik 

 zelf niet in de gelegenheid infectieproeven te nemen; virulent bakteriën- 

 materiaal kon ik mij n.1, niet verschaffen, omdat in 1901 de ziekte zich in 

 Nederland in het geheel niet vertoond heeft. Prof. Beyerinck was echter 

 zoo vriendelijk mij toe te staan, de resultaten van zijn infectieproeven hier 

 mee te deelen. 



