169 



een karakteristiek zure, niet onaangename geur. 

 De culturen in bouillon, op gekookten aardappel en 

 wortel leveren niets karakteristieks. Op moutagar 

 en -gelatine is de groei sterk. In melk is de groei 

 zwak en dienovereenkomstig vinden hierin slechts 

 geringe uitwendig zichtbare veranderingen plaats. 



Temperatuur. De eerste globale bepaling der 

 maximum-temperatuur toonde, dat deze gelegen 

 is tusschen 50 ° en 55°; bij de meer nauwkeurige 

 bepaling trad nog groei op na 10 minuten verwar- 

 ming bij 51°, 52°, 53°. Het materiaal dat 10 minuten 

 lang bij 53 ° gehouden was, toonde echter dat deze 

 temperatuur de bakteriën reeds aanzienlijk bena- 

 deelde: de enting in sterielen bouillon deed na 24 

 uur slechts een zwakke troebeling ontstaan, die echter 

 na nogmaals 24 uur sterk was toegenomen. Geen 

 groei trad op na enting uit de buizen, die 10 minuten 

 lang bij 54° en 55° gehouden waren; zelfs na 2 

 weken was hierin nog geen troebeling zichtbaar. 

 Onder de vroeger aangegeven (zie § 2) omstandig- 

 heden ligt dus voor Ps. Iridis het maximum tusschen 

 53° en 54°. Nauwkeurige bepaling van de opti- 

 mum-temperatuur werd niet gemaakt; deze zal 

 ongeveerbij 30° liggen (snellere groei bij 30° dan 

 bij 25°). 



Zuurstofbehoefte. De bakterie is facultatief 

 anaëroob. Steekculturen in vleeschgelatine of -agar 

 toonen een sterken en gelijkmatigen groei tot op 

 den bodem, ook wanneer de geheele cultuur door 

 opgegoten gelatine of agar van de atmosfeer afge- 

 sloten is. 



