564 E. ^BituMÉn 



I, 1, 13), fleniqve liclorum regem inde a Tarqviiiio Prisfo cum fasclbus 

 et securibus circumsisteiitium in judiciis (Dion. lU, 62. cf. Liv. I, 8). 

 Apud Ciceionem de republ. V, 2 haec leguiitiir: "[Nihil esse tam] re- 

 gale qvani explanationein aeqvilatis, in cjva juris er<it interpretatio, 

 qvod jus priuati petere solebant a regibus. — — iVec vero qvisqvam 

 privalus erat disceptator aut arbiter litis, sed oinnia conficiehantur ju- 

 diciis res,iisP Apud euiidem ibid. II, 31 : ^^ Pruvocalionem autem etiam a 

 regibus fuisse déclarant pontificii libri, significant nostri etiatn augurales'^. 

 Cf. Tnsc. IV, 1, 1. Sen. Kp. 108. Accedit his testimoniis nanatio de Horatio 

 sororis inlerfectore, de c|Vo Liv i us: "/2f//7///,s in jus ad regen", deinde 

 tradens, regem, ingiail judicii suppliciiqve auctorem esse nolentem, duum- 

 viros perduelUonis designavisse, a cfvibus damnaium, Iloiatium regis venia 

 ad populum provocasse (I, 2(3 cf. Fest. p. 297 M.), ""^). 



Hi fere sunt loci scriptorum, ubi de potestate judiciaria regum ali- 

 qvid proditur. Ex qvibus qvidam ostendunt, hanc potestatem, cjvae cum 

 regia diguitate uecessario conjuucta videlur, tamen in regibus Romanis 

 potestali etiam majori cessisse, qvae fuit pênes populum. De provocatio- 

 nis finibus et toto génère varie disputari solet, sed eam a regibus ad po- 

 pulum fuisse, antiqvitus traditum est: qvae ut in delictis minoribus et 

 omnino in causis privatis vix fuit ulia, ila in capitalibus re vera fuit, et 

 qvidem jam ante Servium regem "^). Imperium regum non erat infini- 

 tum, sed terminis circumscriptum. Qvamvis enim in ea civitate, qvae, ut 



'^J Aliter Dioaysius lit, •2'2, qvi de duumviiis nihil dicit, sed regem ait, dubitan- 

 tem qvid faceret, landetn populo Judicium (radidisae. Val Max. VIU, 1, 1: "M. 



Horalius in/erfeclae sororis rrlmine a Ttillo rege ilainnattt.s. ad populum provo- 

 calo, judicio (ibsuhttus est", 



""") Cf. Rein, in Kncyclopaedia Paulyi .s. v. profocatio. 



