107 



vloed van dezen op het ons bezig houdend ver- 

 schijnsel Ie ontdekken. Om hiertoe te geraken, 

 heb ik eene menigte takken van verschillende hoo- 

 rnen en andere planten, zoo als Fraxinus , Tilia, 

 Pyrus , Salices , Rosa, Robinia enz. aan hun 

 onderste einde met eenig biiidsel nader aan den 

 stam vastgemaakt , zoodat de takken naar bene- 

 den hingen. Bij al de opgenoemde en verschei- 

 dene andere planten heb ik gezien, dat, na ver- 

 loop van eenige dagen , de takken zich weder 

 vaar den stam verwijderden , en zich dus meer 

 uitspreidden , waardoor de bovenste oppervlakte 

 der bladen weder naar boven gekeerd werd. 



Deze proeven deed ik in Junij , en dus terwijl 

 de vegetatie in volle kracht was. Ik herhaalde 

 dezflve in October, wanneer de meeste takken 

 der boomen geheel onbewegelijk bleven; doch de 

 takken van Rosa, Robinia en der kruidachtige 

 planten trachtten toen ook nog hunne vorige stel» 

 ling wederom te hernemen. 



De vraag deed zich natuurlijk voor, door wel- 

 ke kracht de takken zich bewogen : door eene 

 in hen zelve aanwezige, of wel door eene door 

 de bladen aan hen medegedeelde. Niets was 

 gemakkelijker dan deze vraag op te lossen. Ik 

 bond te dien einde aan de boven opgenoemde 

 planten twee takken vast , en ontdeed eenen van 

 iedere soort van de bladen, terwijl ik deze aan 

 den anderen liet behouden. Het was in Augustus, 

 dat ik deze proeven in het werk stelde. Weldra 

 hernamen die niet bladen hunne vorige rigtiug, 

 terwijl die zonder bladen gedeeltelijk hunne uu- 



