133 



Zoude het eerste niet de oorzaak zijn van de an- 

 dere rigtingen des nachts dan des daags ? Het 

 tweede niet dat der draaijingen van sommige bla- 

 den naar de zon? Immers bij betrokkene lucht be- 

 houden de bladen van Impatiens Noli tangere de 

 nachtelijke rigtingen , en staan de bladen van 

 Malta etc. stil. 



Wil men hier aan eene bijzondere werking van 

 het licht denken, dan verliest men het verband 

 der dingen uit het oog , en stort zich in nieuwe 

 moeijelijkheden. In dit geval toch moest het licht 

 door zamentrekking of uitzetting der bladen of 

 van derzelver deelen werken. Maar wie heeft 

 immer de minste sporen dezer eigenschappen in 

 het parenc/n/ma of vezelachtig gedeelte der plan- 

 ten ontdekt? Is het niet veel wijsgeeriger , aan 

 eene zeker bestaande werking, zoo als de ver- 

 damping, de bewegingen toe te schrijven, dan 

 aan eene geheime kracht der zon , welke men 

 slechts door gewaagde gevolgtrekkingen kan aan- 

 nemen ? 



Ik weet het, er zijn, die verhalen, een Helio* 

 tropium, die lang in duister gestaan had, door 

 blootstelling aan het zonnelicht te hebben zien 

 beven. 



Deze daadzaak echter staat op zichzelve en is 

 zoo wonderbaar, dat wel weinigen dezelve zul- 

 len gelooven. Ik heb ten minste nimmer dat 

 beven in dezelfde omstandigheden bij veel gevoe- 

 liger planten, zoo als Hedijsarum gyroides , Mi- 

 mosa pudica en sensiliva kunnen waarnemen. 



In den tegenwoordigen toestand der wetenschap, 



