91 



boek der natuur ingekrompen. Zoo is liet dan ook 

 met de natuurlijke gescliiedeuis van het meuschelijk 

 geslacht. Naauwelijks bekend met het verschil van 

 volken , heeft men reeds beproefd , dat verschil te 

 verklaren. Het is thans, geloof ik , meer dan t^d , 

 op eene andere wijze te werk te gaan ; voor alsnog 

 de verklaringen daar te laten , maar daarentegen 

 de verschijnsels vlijtiger waar te nemen, de berigten 

 der reizigers zorgvuldiger op te zamelen , naauw- 

 keuriger met elkander te vergelijken en aldus tot eene 

 juistere en meer omvatlende kennis den weg te 

 banen. De ware theorie zal dan van zelve volgen , 

 zonder dat men weet hoe en wanneer, en het hechte 

 gebouw der wetenschap zal worden opgetrokken 

 op den breeden en vasten grondslag der ervaring, 

 om te blijven staan , wanneer de tooverkasteelen der 

 stelsels en meeningen reeds in damp vervlogen en uit 

 de herinnering verdwenen zijn. 



Het is vooral uit eene vergelijking der schedels 

 van verschillende volken, dat wijde beste ophelde- 

 ring verwachten , zonder daarom de overige van 

 den ligchaanisbouw ontleende kenmerken te willen 

 veronachtzamen. Wanneermen in aanmerking neemt, 

 hoe groot het verschil is , dat men dagelijks in den 

 vorm des schedels bij individuen van hetzelfde volk 

 kan waarnemen , zou men ligt tot het vermoeden ge- 

 raken, dat er op dezen vorm , als kenmerk der stam- 

 men , niet veel vertrouwen te stellen ware. Intusschen 

 heeft meer dan één voorbeeld mij geleerd , dat de 

 schedclvorin bij onbeschaafde en onvermengde volks- 

 stammen veel minder afwijkingen aanbiedt , dan bij 

 huropeanen, en dat het karakter van eiken stam veel 

 duidelijker in den schedel is ingedrukt , dan men 

 vermoeden zou. Het oullcedkundig Museum der 



