103 



maar door de vorming van eene vastere zelfstan- 

 digheid opgeligt , zoo als dit bij papulae en tuber- 

 cula het geval is ; of de opperhuid blijft met het 

 corium in aanraking , maar laat het bloed der on- 

 derliggende vaatjes doorschijnen bij rubeola , scar- 

 latina , erythema enz. ; of in plaats van eene ge- 

 zonde opperhuid wordt eene, meerendeels uiteen 

 grooter aantal van lamellen bestaande hardeen ver- 

 dikte onregelmatig afgescheiden , gelijk bij ichthy- 

 osis , pityriasis , psoriasis enz. ; tervptjl eindelijk nog 

 andere alleen in eene ontsteking en zwelling der 

 glandulae sebaceae schenen te bestaan. 



Ofschoon dus nu de opperhuid bij alle huiduit- 

 slagen gevonden wordt , zoo is zij evenwel bij der- 

 zelver ontwikkeling geheel lijdelijk , daar zij van va- 

 ten en zenuwen ontbloot zijnde , die aOzovQ/ia mist, 

 welke tot de voortbrenging van ziekten vereischt wordt. 

 De eigenlijke zitplaats der huiduitslagen is derhalve 

 niet de epidermis , ook niet het slijmuet van Malpighi, 

 hetwelk wij slechts als de nog niet hard gewordene 

 inwendige laag der opperhuid beschouwen moeten , 

 maar is het corium , van welks levendige werk- 

 dadigheid zoo wel de vorming der gezonde als ook 

 der ziekelijke opperhuid afhangt. En in het corium 

 derhalve , en in deszelfs vaten , zenuwen enz. moet 

 de naaste oorzaak van eiken huiduitslag gezocht 

 worden. 



Dit overdenkende rees de vraag bij mij op , hoe 

 de gesteldheid der lederhuid mogt zijn bij de ver- 

 tchillcnde exantliemen, of wat de oorzaak is, 

 waarom de opperhuid soms slechts in eenen bepaal- 

 den omtrek wordt opgeligt. Natuurlijk kan de reden , 

 waarom de huid bij vesiculae In cenen kleineren eii 

 bij buliae in ccnen grooteren omtrek wordt opge- 



