89 



bouw des ligcliaatns en het nut der deelen ont- 

 vouwde , een hynmws zong Ier eere der Godheid. 

 Dat was de manier vau schrijven d?r ouden, wier 

 werken niet alleen tot het verstand , maar ook tot 

 het gemoed hunner lezers spraken. Eene schets 

 van GALENüS en zgne eeuw en geschriften, ge- 

 volgd door eene ontvouwing van zijne wijsgeerige 

 begrippen , dient tot geschikte inleiding in zijne 

 physioiogie^ waarvan eerst dat gedeelte ontwikkeld 

 wordt, hetwelk op het plantaardig, vervolgens dat , 

 hetwelk op het dierlijk leven betrekking heeft, 

 eene onderscheiding reeds door de Grieksche phy- 

 siologeu gemaakt, door galenus veelvuldig toege- 

 past. Voegt men hierbij bet verschil van gevoel en 

 beweging en van derzelve organen voor beiderlei 

 ievensverrigtingen , inzonderheid van de willekeu- 

 rige en andere spieren , dat van de gevoels- en 

 Jjewegings-zennwen, thans algemeen aangenomen 

 en door proeven bevestigd , de gedurige terugw^zing 

 op het anatomisch maaksel der deelen , bij de 

 verklaring van derzelver uut en werking : als van 

 de borst, bet hoofd, de zintuigen enz., de op- 

 merking omtrent de voortzetting der vliezen [coji- 

 iinvatio membranarum) en zoo veel meer , dan 

 moet men zich verwonderen in dien tijd zoo veel 

 heldere inzigtcn en kundigheden aan te treilen, 

 die gewonelijk eerst aan latere Eeuwen worden 

 toegeschreven. Dat de Schrijver, boezeer ingeno- 

 men met GALENUS verdiensten, echter niet voor- 

 ingenomen is met dezelve, blijkt uit zijne krisiscbc 

 behandeling van onderscheidene punten, ook uit 

 dal, belrtfrende den bloedsomloop, waarvan hij 

 aanwqst, dat de eer der uitvinding, door sommige 

 geleerden , zelfs onlangs aan galenus toegekend , 



