19 
noegzaam kende, of liever, niet wilde toepassen 
op onze wetenschap; toen men de hemelligcha- 
men elkander liet verwoesten, scheppingen in één 
oogenblik deed ten onder gaan, toen men, in 
één woord, niet dan van « Omwentelingen in de 
natuur” sprak, en alles door deze verklaarde, 
toen was het natuurlijk, dat men zijne aandacht 
niet bepaalde tot datgene, hetwelk men dagelijks 
onder zijne oogen zag plaats grijpen, toen kon 
het niet anders, of men moest ons Vaderland , 
waar men bijna geene sporen vond van die vroe- 
gere « omwentelingen „' hoogst onbelangrijk ach= 
ten. 
Thans echter, nu eene betere waardering der 
natuurkrachten geleerd heeft, wat men te denken 
hebbe van de redeneringen der vroegeren, die 
ook nog onder de jongeren eenige navolgers von- 
den; thans, nu men de hypothesen uit de waar- 
nemingen opmaakt en niet de laatsten volgens de 
eersten wil verklaren , thans derhalve zal de bemin- 
naar der natuurlijke Geschiedenis met aandacht 
gadeslaan, wat de natuur heden in het werk stelt, 
om de gedaante der aardoppervlakte te verande- 
ren, hoe zij dit vermag te doen, en hoe men 
daaruit besluiten mag en moet, ten opzigte van 
dat, wat wij slechts bij gissing vermogen te zeg- 
gen. Wanneer wij immers de hedendaagsche ver- 
anderingen der aardoppervlakte aandachtig na- 
gaan, en de som dezer langzame ‚ maar aanhou- 
dende werkingen naauwkeurig overwegen, dan 
zullen wij ons ook de bijna onbegrijpelijke ver- 
2 
