58 
Wanneer men een heet ligchaam , bij voorbeeld 
den buitensten wand eener brandende pijp, eenen 
oogenblik zeer zacht met één blaadje in aanra- 
king brengt, zonder alle schudding, en dan er 
onmiddelijk van verwijdert, zoo trekken zich na 
eenige seconden de blaadjes dier vin, van boven 
beginnende, zamen, of paarsgewijze, of eerst de 
eene dan de andere zijde, zeer snel; dan, of 
reeds gedurende de zamentrekking dier blaadjes, 
daalt de gemeenschappelijke bladsteel snel naar 
beneden, en nu sluiten zich achtereenvolgens de 
overige vinnen, beginnende met die, welke naast 
de reeds gesloten staat. Naauwkeurig toeziende, 
kan men zich overtuigen, dat er een, hoezeer 
klein tijdsverloop (ten hoogste 1—2 sec.) noodig 
is, alvorens de prikkel zich van de eene vin op de 
andere of op den bladsteel overplant. Alles loopt 
ongeveer in 10 seconden af. Ik Leb deze proef 
in eene kas van 78° F. en bij helder weder en 
oader andere omstandigheden zeer dikwijls her- 
haald, eu altijd hetzelfde verschijnsel waargeno- 
men. Het is niet eens noodig, dat men het heete 
ligehaam met het blaadje in aanraking brengt; 
op eenen kleinen afstand er aangehouden, ziet 
men hetzelfde verschijnsel, alzoo door de uit- 
stroomende warmte veroorzaakt. Na meerder of 
of minder langen tijd openen zich de blaadjes 
weer, eerst dat het laatst zich gesloten heeft, 
dan verheft zich de bladsteel, en daarna openen 
zich de overigen. Dceh zag ik dit niet altijd zoo 
regelmatig plaats hebben, hoezeer meestal. 
Deze wijze van verspresding der prikkels is niet 
