89 
bezigheden en oefeningen heden zijn’, hetgeen zij 
gisteren waren en morgen weder wezen. zullén , 
kan ten laatste naauwelijks begrijpen, dat er nog 
iets anders te-doen, te overdenken of te behar- 
tigen ‚„valt-‚‚-dan hetgeen hij „doet, „bedenkt ven 
naspoort, hetzij dan dat deze werkzaamheid het 
hoofd of de handen, of wel in mindere of meere 
dere mate, beiden tevens bezig houdt, 
Hierin echter is iets onbillijks gelegen, dat men 
van de natuurlijke, Geschiedenis veelal een doel 
buiten haar gelegen eischt, en deze eisch zeld- 
zamer aan andere wetenschappen doet. Men zal 
het den geschiedkundige vergunnen om onge- 
stoord handschriften te ontcijferen, gedenkteeke- 
nen op te delven, oude munten te vergelijken: de 
wetenschap wint er door; de geschiedenis kan er 
licht door erlangen ; men verhindert den letterkun- 
dige niet, die uren en dagen slijt, met verschil- 
lende- lezingen te vergelijken en te wikken, van 
eene plaats eens ouden Schrijvers, welke dike 
werf „ hoe ook opgevat, noch onze kennis ver- 
meerderen, ‚noch onze bewondering voor dien 
Schrijver verhoogen zal; — maar’, dat men zich 
toewijdt aan het onderzoek van een nietig insektof 
eener plant, die geene geneeskrachten bezit, noch 
timmerhout oplevert , dit wekt spoedig bij vele be- 
vreemding en zoo al geene luide afkeuring, dah 
toch heimelijke berisping. Men is dadelijk gereed te 
vragen, wat nuttigheid zulk een onderzoek aan. 
brengt, en zulks beteekent hier niet, wat zal de na- 
tuurlijke Geschiedenis er bij winnen , maar wat zal 
eene andere wetenschap of eene broodstudie, van 
