102 
minst van allen, vele vergelijkingen van de levens=, 
verschijnsels in het dieren- en plantenrijk, vele 
bijzonderheden uit de vergelijkende ontleedkunde 
ia hunne behandeling der menschelijke phiysiolo- 
gie opgenomen. Maar er is een groot verschil 
tusschen eene stukswijze toepassing der vergelij- 
kende physiologie en tusschen eene :menschelijke 
physiologie, die als deel der algemeene biologie be- 
schouwd wordt en daaruit voortspruit, daarmede 
innig zamenhangt, gelijk een tak met den stam, 
waardoor hij gedragen wordt en gevoed, Zulk 
eene physiologie van den mensch bezitten wij 
niet, maar dat zij mogelijk is en dat zij eenmaal 
bestaan zal, daaraan kunnen wij niet twijfe- 
len. En vraagt men, welk nut reeds nu de ver- 
gelijkende physiologie en vooral ook de ontleed 
kunde der dieren aan de menschelijke physiolo- 
gie bewezen heeft, het zou niet moeijelijk zijn 
eene menigte bijzondere daadzaken en verbeter« 
de leerstukken op te noemen. Doch het is min= 
der nog in het bijzondere, dan wel in het alge- 
meene, in den geest, waarin de wetenschap be- 
handeld en opgevat wordt, dat zich deze welda- 
dige strekking openbaart, Vooral is het een on- 
berekenbaar gewin voor de wetenschap, dat vele 
dwaalwegen voor altijd afgesloten zijn, en dat 
eene eenvoudige kennis der fac/a eene geheele 
reeks van theorien omver werpt, waaromtrent 
men vroeger getwist heeft. Zoo lang men nog 
gedurig terug moet keeren en het gedane onge- 
daan moet maken, is men niet op den regten 
weg ; maar, wanneer men eenmaal op dea regten 
