152 



nog slechts ruim twee eeuwen verloopen sinds 

 men ds wijze , waarop het bloed zich beweegt , 

 heeft leeren kennen. Wij kunnen ons van de ge- 

 waarwordingen naauwelijks een regt denkbeeld 

 vormen, die den onsterlelijken Harvey moeten 

 vervuld hebben , toen hij voor het eerst , al de 

 duistere en verwarde begrippen zijner voorgangers 

 verlatende , tot een helder inzigt van dien in zich 

 zelven lerugkeereuden bloedweg gekomen was. 

 De voldoening, die hij daarbij gesmaakt zal lieb- 

 ben, moet des te grooter geweest zijn, daar deze 

 ontdekking niet het werk van een gelukkig toe- 

 val, maar de vrucht van naauwkeurig onderzoek 

 en verstandig nadenken was. Reeds vroeger, zoo 

 meende hij , had men haar voorzeker kunnen ma- 

 ken , warmeer de ontleedkundigen niet te uitslui- 

 tend op het menschelijke ügchaam hadden gelet, 

 in hetwelk de bloedsomloop , door het naauw ver- 

 band tusschen hart en longen , minder gemakkelijk 

 begrepen wordt. 



Hetgeen Harvey den ontleedkundigen toen ver- 

 wijten moest , is op de hedendaagsche niet meer 

 toepasselijk. Men begint thans algemeen in te zien, 

 dat , ten einde over leven en levensverschijnsels te 

 oordeelen , de kennis van het menschelijk ügchaam 

 niet voldoende is en dat , gelijk de groote man 

 te regt aanmerkte , op dien grondslag evenmin eene 

 physiologie kan worden opgetrokken , als de staat- 

 Iiuislioudkmide uit de kermis van eenen enkelen 

 staat of de laudbouwkunde uit de beschouwing 

 van eenen enkelen akker kan worden afgeleid. 



Wij keimen thans den bloedsomloop ia de ver- 



