72 
kan bier geene oplossing van het weefsel in gom 
en suiker te weeg brengen. Beide deze bestand- 
deelen waren dus in lignine overgegaan, en hadden, 
bij dien overgang, de, in opgelosten toestand aan- 
wezige, gom en suiker, tevens tot zich genomen 
en veranderd. De hars scheen hier overigens ver- 
meerderd, zoodat bij de verandering van deze 
stoffen in lignine, dezelve schijnt toe te nemen. 
Ook was het water grootendeels verdwenen: dat, 
zonder twijfel, door de bladen tot zich getrok- 
ken was, volgens de wetten der endosmose, 
Op dezelfde wijze, worden de inwendige nieuwe 
bastlagen gevormd, zoodat ik daarover niet in 
bijzonderheden zal treden. 
Dezen gang der natuur in het vormen van se- 
eundair hout, vindt men overigens bij alle onze 
boomen , heesters en andere planten, welke het- 
zelve bezitten, maar nergens zoo duidelijk, zoo 
in het groot als bij onze pijnboomen. Overal el- 
ders geschiedt het meer langzaam en vindt men 
naauwelijks merkbare geleiachtige lagen. Daarom 
kan de mensch ook alleen van dit jonge hout tot 
voedsel gebruik maken, iets, dat in het hooge 
Noorden op vele plaatsen geschiedt ; want het is 
geheel onwaar, gelijk men in de boeken leert, 
dat aldaar de jonge bast, tot dit doel gebezigd 
wordt. 
Wanneer men nu deze vorming van het secun- 
daire hout, met die van het primaire vergelijkt , 
waar is dan een enkel punt van overeenkomst ? 
Het eerste toch, ontwikkelt zich onder behulp van 
