88 



slaan , en door de onderstelling van geweldige overgangen 

 en het aannemen van evenveel scheppingsperioden als in den 

 bijhei overdrachlelijk met scheppingsdagen was aangewezen, 

 den ouderdom der aarde zoo veel mogelijk Ie beperken, zoo 

 ontbrak het aan den anderen kant geenszins aan hen, die lot 

 een ander uiterste oversloegen, en alle perken te builen gingen 

 in hun geloof aan den duur van den geologischen tijd. »In 

 »de huishouding der natuur, zegt ^w^/o?i , vond ik evenmin spo- 

 «ren van een begin als teekenen van een einde." Geologische 

 tijd werd weldra geacht onbegrensd te zijn, en een valsch ver- 

 band werd gezien tusschen de bandelooze oneindigheid van het 

 heelal en de verre strekking van den vervlogen tijd. Van 

 millioenen jaren werd gesproken als van tijdstippen der geolo- 

 gische ontwikkelingsgeschiedenis. 



Deze dwaling, — w^ant wij zullen spoedig zien, dat hel er 

 eene was, — moet voor een deel geweten worden aan 's menschen 

 ongewoonte om met tijdvakken rekening te houden , zoo buiten 

 alle verhouding groot in vergelijking lot den ons gemeenzamen 

 lijdslandaard : de drie a vierduizend jaren van den geschied- 

 kundigen lijd. Wanneer het te behandelen onderwerp het ge- 

 bruik van tijdvakken van millioenen jaren noodzakelijk maakt, 

 dan is het noodig, zich omtrent de werkelijke waarde van de 

 lengte van éénmillioen jaren althans eenige duidelijke voorstel- 

 ling te maken. Mr. Croll, dit punt behandelende, raadt daar- 

 toe het gebrnik van een verdeelde schaal aan , die men op een 

 langen muur, of beter langs de wanden van een vertrek hori- 

 zontaal aanbrengt, zich voorts door middel zijner verst reikende 

 herinneringen eenig begrip te maken van den duur van een 

 eeuw , en daarop met een enkelen blik de verhouding te over- 

 zien, die beide lijdruimten op de schaal Ie zien geven. In 

 een vertrek van 5 Meter vierkant zal de volle lengte van den 

 omtrek lot de proef kunnen aangewend worden, en zal op 

 een strook papier , die de volle 20 meiers lengte beslaat , en die 

 1 millioen jaren voorstelt, elke eeuw worden aangewezen door 

 slechts 2 millimeters. 



